بررسي و تحليل جايگاه مديريت دانش در سازمانهاي عصر دانا

Documents

amir-karami
  • 1 داًایی هحَرعصر هذیریت داًص در سازهاًْای تررسی ٍ تحلیل جایگاُ چکیذُ دس ػلش اعلاػبت، ٔضیت اكّی دس ػشٔبیٝ دا٘ؾ ٟ٘فتٝ اػت. دا٘ؾ دس د٘یبی پیـشفتٝ أشٚص ثٝ ػشػت دس حبَ تجذیُ ؿذٖ ثٝ ٔضیت سلبثتی اكّی ػبصٔبٟ٘ب ٔی ثبؿذ. ٔذیشیت دا٘ؾ ٔی تٛا٘ذ ثب یىپبسچٝ ػبصی ػشٔبیٝ ٞبی دا٘ـی ػبصٔبٟ٘ب دس ثخـٟبی ٔختّف ٚ ٔـتشی ٔذاسی، اػتلای فشًٞٙ ػبصٔب٘ی، یبدٌیشی ػبصٔب٘ی، تلٕیٓ ٌیشی ٞبی ٞٛؿٕٙذا٘ٝ، تبثیشٌزاسی ٔؼتمیٓ ثش ٔفبٞیٕی چٖٛ تِٛیذ دا٘ؾ خذیذ ٚ تجذیُ دا٘ؾ ضٕٙی ثٝ دا٘ؾ كشیح، صٔیٙٝ استمبی ػغح فؼبِیتٟب ٚ سػیذٖ ثٝ اٞذاف ٔٛسد ٘ظش ػبصٔبٟ٘ب سا ثٝ ٘ٛیٗ دس ایدبد ٔضیت ٞبی ساٞجشدی ٚ إٞیت یبفتٗ اسصؽ ٔٙبثغ ٕٞشاٜ داؿتٝ ثبؿذ. سٚ٘ذ اٚج یبفتٗ ٘مؾ دا٘ؾ، ٘ٛآٚسی ٚ فٙبٚسیٟبی ػیبػتٟبی ساٞجشدی لشاس ٌیشد. دا٘ؾ دس اداسٜ ػبصٔبٟ٘ب ٔٛخت ؿذٜ اػت تب ٔمِٛٝ ٔذیشیت دا٘ؾ دس ٔتٗ ب، اخشای ٔذیشیت ٔذیشیت ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی ثبیذ ثب سٚیىشد ٔجتٙی ثش دا٘ؾ، اص تٛاٖ ٘یشٚی ا٘ؼب٘ی ثٟتشیٗ اػتفبدٜ سا ثىٙذ؛ ثش ٕٞیٗ ساػت دا٘ؾ دس خٟت اػتفبدٜ اص دا٘ؾ وبسوٙبٖ ٚ تشٚیح فشًٞٙ خشیبٖ آصاد دا٘ؾ دس ػبصٔبٖ ٚ تؼییٗ ٘مؾ اػتشاتظیه دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی أشٚص، ٔی تٛا٘ذ اثشثخـی ٚ وبسایی وبسوٙبٖ سا افضایؾ دادٜ ٚ ثٝ تحمك اٞذاف وّی ػبصٔبٖ وٕه وٙذ. خبیٍبٜ ٚإٞیت ٔذیشیت دا٘ؾ ٚوبسوٙبٖ دا٘ـی دس ػبصٔبٖ ثٝ ػٙٛاٖ ػبُٔ ٔضیتی سلبثتی تجییٗتحّیُ ٚ ٞذف اص تحمیك حبضش خذیذ دس ػبصٔبٟ٘بی دا٘بیی ٔحٛس ٚ إٞیت ثىبسٌیشی دا٘ؾ دس ؿیٜٛ ٞبی ٔذیشیتی ٘ٛیٗ ا٘دبْ ؿذٜ اػت. ؿیٜٛ ٚ سٚؽ پظٚٞؾ حبضش وتبثخب٘ٝ ای اػت. کلوات کلیذی: داًایی هحَر، هسیت رقاتتیسازهاى داًص، هذیریت چرخِ ص،هذیریت داً حسیي عثاسپَر کارضٌاس ارضذ هذیریت هٌاتع اًساًی داًطگاُ علاهِ طثاطثایی٘ٛیؼٙذٜ ٔمبِٝ: moc.oohay@9986ruopsabba_hپؼت اِىتشٚ٘یىی:
  • 2 ) هقذهِ1 اٍِٛی سؿذ التلبد خٟب٘ی ٚ ػیؼتٓ ٔذیشیت 1991ثب ظٟٛس ػلش فٙبٚسی اعلاػبت ٚ سؿذ ٚ تٛػؼٝ ػشیغ فٙبٚسی ٞبی ثشتش، اص دٞٝ ػبصٔبٟ٘ب تغییشات اػبػی وشدٜ اػت. دس ٘تیدٝ دا٘ؾ ثٝ ػٙٛاٖ ٟٔٓ تشیٗ ػشٔبیٝ، خبیٍضیٗ ػشٔبیٝ ٞبی ٔبِی ٚ فیضیىی دس ). 4002 ;eiX & nehCػبصٔبٟ٘بی أشٚصی ؿذٜ اػت ( دس ػلش التلبد دا٘بیی ٔحٛس، فؼبِیتٟبی اسصؽ آفشیٗ ػبصٔبٟ٘ب فمظ ٔتىی ثش داسائیٟبی ٔـٟٛد آٟ٘ب ٘یؼت؛ دس حبَ حبضش دا٘ؾ ٚ لبثّیت ٞبی وبسوٙبٖ، سٚاثظ ثب ٔـتشیبٖ ٚ تبٔیٗ وٙٙذٌبٖ، ویفیت ٔحلٛلات ٚ خذٔبت ٚ فٙبٚسی اعلاػبت، داسائیٟبی ثٝ ٔشاتت داسائیٟبی فیضیىی ثـٕبس ٔی سٚ٘ذ ٚ تٛإ٘ٙذی ػبصٔبٖ ٞب دس ثىبسٌیشی ایٗ داسائیٟب، لذست اكّی اسصؽ آفشیٙی آٟ٘ب سا اسصؿٕٙذتش اص ). 5831سلٓ ٔی ص٘ذ. ثٝ ػجبست دیٍش داسائی ٞبی ٘بٔـٟٛد، اكّی تشیٗ ٔٙجغ ٔضیت سلبثتی ٔحؼٛة ٔی ؿٛ٘ذ(وبپلاٖ ٚ ٘ٛستٖٛ؛ ؾ ثٝ خٟت تحمك اٞذاف ػبصٔبٖ دس فضبی سلبثتی ضشٚسی ثٝ ٘ظش ٔی سػذ ٚ تجییٗ خبیٍبٜ ثش ایٗ اػبع، تٛخٝ ٚیظٜ ثٝ ٔذیشیت دا٘ ٔذیشیت دا٘ؾ ٚ ِضْٚ ثىبسٌیشی سٚیىشدٞبی ٘ٛیٗ ٔذیشیت دا٘ؾ سا یىی اص ٘یبصٞبی اػبػی ػبصٔبٟ٘ب دس خٟبٖ سلبثت ثٝ حؼبة ٔی ب دس ثخـٟبی ٔختّف ٚ تبثیش ٌزاسی ٔؼتمیٓ ثش ٔذیشیت دا٘ؾ ٔی تٛا٘ذ ثب یىپبسچٝ ػبصی ػشٔبیٝ ٞبی دا٘ـی ػبصٔبٟ٘ آیذ. ٔفبٞیٕی ٔب٘ٙذ ٔـتشی ٔذاسی، یبدٌیشی ػبصٔب٘ی، اػتلای فشًٞٙ ػبصٔب٘ی، سٞجشی ٚ تلٕیٓ ٌیشی ٞٛؿٕٙذا٘ٝ، عشاحی ٔدذد ش فشآیٙذٞب، تِٛیذ دا٘ؾ خذیذ ٚ تجذیُ دا٘ؾ ضٕٙی ثٝ دا٘ؾ كشیح، صٔیٙٝ استمبی ػغح فؼبِیتٟب ٚ سػذٖ ثٝ اٞذاف ٔٛسد ٘ظ ). 911: 8831ػبصٔبت سا ثٝ د٘جبَ داؿتٝ ثبؿذ( فشاٞب٘ی؛ ثؼیبس ٔغبِؼبت ایٗ اػت، أب ٌشفتٝ كٛست ٔذیشیت دا٘ؾ ٔٛفمیت حیبتی ػٛأُ ؿٙبػبیی سٚی ثش صیبدی ٔغبِؼبت خٙجٝ ػّٕی اص ٔغبِؼبت ٘ظشپشداصی وٝ حبِی دس ثشایٗ، ػلاٜٚ .وٙٙذ ؿٙبػبیی سا دا٘ؾ ٔذیشیت اػتمشاس ػٛأُ وّیذی ٘تٛا٘ؼتٝ ا٘ذ ٚ ثٛدٜ وّی ٔذیشیت ٔٛفمیت دس ٔؤثش ػٛأُ اػتمشاس ٔیضاٖ خلٛف اسصیبثی دس وٕی ٞبی تلاؽ اػت أب ٌشفتٝ كٛست حٛصٜ ایٗ دس خٛثی ثشسػی وٙبس دس ا٘ذ اػتمشاس یبفتٝ ا٘ذاصٜ چٝ تب كٙؼت ایٗ دس ٔٛفمیت ػٛأُ وٝ أش ایٗ ٔغبِؼٝ ثٙبثشایٗ .اػت ؿذٜ ا٘دبْ دا٘ؾ .اػت دا٘ؾ ضشٚسی ٔذیشیت اػتمشاس ٔٛفمیت دس ػٛأُ ایٗ إٞیت ٔیضاٖ ) هفَْم داًص، هذیریت داًص ٍ سیستن هذیریت داًص 2 .ؿٛد سٚؿٗ آٖ ثٙذی دػتٝ ٚ دا٘ؾ ٔفْٟٛ وٝ اػت ٘یبص اثتذا دا٘ؾ ٔذیشیت تؼشیف ٚ دسن ثشای داًص ) هفَْم1-2 سٚیٝ ٞب، ٟٔبستٟب ٚ تدشثٝ افشاد ٔی ثبؿذ. ٕٞچٙیٗ ؿبُٔ دا٘ؾ سػٕی، استجبط دا٘ؾ ؿبُٔ دا٘ؾ سػٕی، اٍِٛٞب، لٛا٘یٗ، ثش٘بٔٝ ٞب ٚ ثشلشاس وشدٖ، تحّیُ ٔٛلؼیتٟب، تٛػؼٝ ساٜ حّٟبی خذیذ ثشای حُ ٔـىلات ٚ ا٘دبْ فؼبِیتٟبی ػبصٔبٖ، ٔٛضٛػبت فشٍٞٙی، آداة ٚ ).3002 ;nostaWسػْٛ ٚ اسصؿٟبیی اص ایٗ لجیُ سٚاثظ ثب ٔخبعجبٖ ػبصٔبٖ ٔی ثبؿذ( داًص تٌذی ) دستِ2-2 یبدٌیشی ٚ تدشثٝ عشیك اص دا٘ؾ اػبػبً ایٗد. دا لشاس تبویذ ٚ تٛخٝ ٔٛسد 8491 ػبَ دس پّیٙی ثبس اِٚیٗ سا ضٕٙی دا٘ؾ إٞیت استجبط ثشلشاسی لبثّیت اص ٘یض ٌٛیؾ (تذسیغ) عشیك اص اػت ٕٔىٗ ٚ ٘یؼت ثشخٛسداس وذٌزاسی حبِت اص ٚ ٌشدد ٔی وؼت ػّٕی تدشثٝ ٔیضاٖ ثیبٍ٘ش وٝ اػت ٘ب٘ٛؿتٝ ػبصٔبٖ دا٘ؾ دا٘ؾ، ایٗ دیٍش ثؼجبست ثبؿذ؛ پزیش أىبٖ ػختی ثٝ ایٙىٝ یب ٚ ٘جبؿذ ثشخٛسداس .اػت وبسوٙبٖ ٟٔبست ٚ ٕٔىٗ وذٌزاسی .اػت ٌٛیؾ عشیك اص ثیبٖ ٚ وذٌزاسی لبثّیت داسای وٝ داسد ٚخٛد كشیح دا٘ؾ ضٕٙی، دا٘ؾ ٔمبثُ ٘مغٝ دس اص وٝ دا٘ـٍبٞی ػّْٛ ٚ ٔٛػیمی ٘ٛیؼی ٘ت دػتٍبٜ دس ؿذٜ اػتفبدٜ ٕ٘بدٞبی ٔب٘ٙذ ثبؿذ ٕ٘بدٞب یب ٚ اػذاد وّٕبت، لبِت دس اػت ).2831صاسػی، ٞؼتٙذ(ٔـجىی ٚ دا٘ؾ ٘ٛع ایٗ ثبسص ٞبی ٔثبَ
  • 3 ) هذیریت داًص 3-2 ٍ٘شؿی، ثٝ دِیُ ا٘تمبَ ٚ حشوت ػیؼتٓ ٞبی ٚاطٜ دا٘ؾ دس د٘یبی ٔذیشیت، ٔٛضٛػبت ٔختّفی سا دسثشٔی ٌیشد. ػّت ایدبد چٙیٗ التلبدی ٚ تِٛیذی ثٝ ػٛی خٛأغ دا٘ؾ ٔحٛس اػت. دس ایٗ ٍ٘شؽ، دا٘ؾ دس وٙبس ٔٙبثؼی ٔثُ صٔیٗ، وبس ٚ ػشٔبیٝ ثٝ ػٙٛاٖ یه ).5991;ihcuekaT & akanoN(داسایی ٔغشح ٔی ؿٛد ٞی وٝ پیؾ ثش٘ذٜ اٞذاف ػبصٔبٖ اػت، ٔشتجظ ٔی ؿٛد؛ دا٘ـی ٔذیشیت دا٘ؾ ثب وـف ٚ استمبی داسایی دا٘ؾ یه ػبصٔبٖ، ثب دیذٌب ).8991,tropnevaD(وٝ ٔذیشیت ٔی ؿٛد ؿبُٔ ٞٓ دا٘ؾ آؿىبس ٚ ٞٓ دا٘ؾ پٟٙبٖ اػت ثغٛسیىٝ دا٘ٙذ، ٔی ػبصٔب٘ی ثٝ داسایی پٟٙبٖ ٌٙح ایٗ تجذیُ ٚ افشاد رٞٗ دس ٟ٘فتٝ داسایی وـف ثشای تلاؽ سا دا٘ؾ ٔذیشیت اػتفبدٜ آٖ اص ثتٛا٘ٙذ ٚ داؿتٝ دػتشػی ثشٚت ایٗ ثٝ ٞؼتٙذ دخیُ ٌیشیٟبی ؿشوت تلٕیٓ دس وٝ افشادی اص ٚػیؼی ٔدٕٛػٝ .وٙٙذ ثشای ثٟشٜ ثشداسی اص اسصؽ ثبلای دا٘ؾ دس ػبصٔبٖ ساٞىبسٞبی ٔختّفی اسائٝ ؿذٜ اػت؛ یىی اص ایٗ ساٞىبسٞب سٚیىشد ٔذیشیت دا٘ؾ ).4831تٛػؼٝ داسائیٟبی غیش ّٕٔٛع ػبصٔبٖ ٔؼشفی ٔی ؿٛد(لّی صادٜ ٚ ٕٞىبساٖ؛ ثٝ ػٙٛاٖ سٚیىشدی ٘ٛیٗ ثشای ثٟشٜ ثشداسی ٚ ٔذیشیت دا٘ؾ ثش سٚی خّك اسصؽ تبویذ ٔی وٙذ ٚ ثٝ ٔؼٙبی اداسٜ وشدٖ دا٘ؾ ٔٛخٛد ٚ ٚ تجذیُ آٖ ثٝ دا٘ؾ ٔفیذ دس ػبصٔبٖ اػت ٚ دٚ ثخؾ ٟٔٓ داسد؛ اداسٜ دا٘ؾ ٚ افضایؾ تٛا٘بیی ثشای خّك دا٘ؾ خذیذ ٚ ٘ٛاٚسی وٝ ٔٙدش ثٝ إٞیت یبفتٗ یبدٌیشی ٔی ؿٛد. فشآیٙذ ػبصٔب٘ی خّك، وؼت، "ثٝ فشآیٙذٞبی ٔذیشیتی ٔشثٛط دا٘ؾ اؿبسٜ داسد ٚ ٔی تٛا٘ذ ثٝ ػٙٛاٖ ِٚی ثغٛس وّی، ٔذیشیت دا٘ؾ ػبصٔب٘ذٞی ٚ ایدبد استجبط ثیٗ دا٘ؾ ضٕٙی ٚ آؿىبس تّمی ؿٛد، ثٝ عٛسی وٝ دیٍشاٖ ثشای اثشثخـی ٚ ثٟشٜ ٚسی ثیـتش ثتٛا٘ٙذ اص ).1002 ;yraG( "آٖ ثٟشٜ ٌیش٘ذ ًص) سیستن هذیریت دا4-2 ػیؼتٓ ٔذیشیت دا٘ؾ، سٚیىشد یب اثضاسی اػت وٝ ثٝ ٚػیّٝ آٖ خّك، ٍٟ٘ذاسی ٚ تؼٟیٓ تٛأبٖ دا٘ؾ ضٕٙی ٚ كشیح ا٘دبْ ٔی ). خٟت اػتمشاس ػیؼتٓ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ، تؼذاد ٔـخلی اص فؼبِیتٟب كٛست ٌیشد. ٞذفٍذاسی ایٗ 2002 ;yaT nosliWٌیشد( تی اػت وٝ اص عشیك پشٚطٜ ٞبی ٌذؿتٝ ٚ حبَ ثٝ دػت آٔذٜ تب ثذیٗ ٚػیّٝ صٔیٙٝ ػبصی فؼبِیتٟب، اػتفبدٜ ٔدذد دا٘ؾ ٚ اعلاػب تٛػؼٝ ٚ تىبُٔ دا٘ؾ ػبصٔب٘ی دس پشٚطٜ ٞبی آتی فشاٞٓ آیذ. ٕٞچٙیٗ ػیؼتٓ ٔذیشیت دا٘ؾ ثٝ ػٙٛاٖ یه اثضاس استمبی ثٟشٜ ٚسی ٔی تٛا٘ذ ثب ػبیش الذأبتی وٝ دس خٟت استمب ػّٕىشد ٚ ثٟشٜ ).6002 ;atreboR ,woD(ٖ ا٘دبْ ٔی ؿٛد، ٕٞبًٞٙ ؿذٜ ٚ ثٝ عٛس ٔىُٕ ػُٕ ٕ٘بیذ. ٚسی ػبصٔب )پیطیٌِ تحقیق3 ٔذیشیت دا٘ؾ اص صٔبٟ٘بی ٌزؿتٝ دس ص٘ذٌی ا٘ؼبٖ ٚخٛد داؿتٝ، ثٝ ٌٛ٘ٝ ای وٝ ثـش ثٝ خٕغ آٚسی ٚ ا٘تمبَ اعلاػبت ٚ دا٘ؾ خٛد تدشثیبت ٚ دا٘ؾ ا٘ؼبٖ، ثذٖٚ ٚخٛد سٚؿی ٘ظبْ ٔٙذ، ایٗ دا٘ؾ اص دسثبسٜ ٔؼبئُ ص٘ذٌی ٔی پشداختٝ اػت. ثٝ تذسیح ثب افضایؾ ٘ؼّی ثٝ ٘ؼُ دیٍش ا٘تمبَ یبفت. أب ثؼذٞب دا٘ؾ ثٝ ٔٙظٛس تبٔیٗ ٘یبصٞبی خٛأغ ٔذیشیت ٌشدیذ. دس ػبِٟبی اخیش دس صٔیٙٝ ٔذیشیت ؿیٜٛ ٞبی ٔذیشیتی دا٘ـی تبویذ ؿذٜ دا٘ؾ تحمیمبت ٌؼتشدٜ ای كٛست ٌشفتٝ اػت ٚ دس ٕٞٝ آٟ٘ب ثٝ ٘ٛػی ثش اصْٚ ثىبسٌیشی اػت. ) ٘ـبٖ ٔی دٞذ وٝ ثیٗ ػبصٔبٟ٘بی ٔختّف اص ٘ظش فشاٞٓ وشدٖ ػٛأُ صیشػبختی ٔذیشیت 5831یبفتٝ ٞبی پظٚٞـی حؼٗ صادٜ ( دا٘ؾ (فٙبٚسا٘ٝ ٚ فشٍٞٙی) تفبٚت ٔؼٙبداسی ٚخٛد داسد. فٙبٚسی اعلاػبت، ٘یشٚی ا٘ؼب٘ی ٚ آٔٛصؽ، ثش ٔذیشیت دا٘ؾ ) ٘ـبٖ ٔی دٞذ وٝ فشًٞٙ ػبصٔب٘ی،4831٘تبیح ٔغبِؼبت ٔٙٛسیبٖ ( تبثیشٌزاس ٞؼتٙذ ٚ ٟٕٔتشیٗ ػبُٔ ثش اخشای ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٖ ٞب، ػبُٔ فشٍٞٙی اػت.
  • 4 ) ٘ـبٖ دٞٙذٜ آٖ اػت وٝ ٟٔٓ تشیٗ ػبُٔ ثش فشآیٙذ ٔذیشیت دا٘ؾ، ٘یشٚی ا٘ؼب٘ی تٛإ٘ٙذ ٚ 4112یبفتٝ پظٚٞـی وب٘تش ٚ ثب٘ذٚسا ( بدٌیشی ػبصٔب٘ی اػت ٚ ٟٕٔتشیٗ ساٞىبس تٛإ٘ٙذػبصی ٘یشٚی ا٘ؼب٘ی سا ٟٔبست آٔٛصی ٚ آٔٛصؽ آٟ٘ب دس ػبصٔبٖ ٔی دا٘ذ.ی ػبصٔبٖ دا٘ؾ آفشیٗ: چٍٛ٘ٝ ؿشوت ٞبی طاپٙی پٛیبیی ٘ٛآٚسی خّك ٔی "ثذٖٚ تشدیذ اثش ٔؼشٚف ٘ٛ٘بوب ٚ تبوٝ اٚچی تحت ػٙٛاٖ ٔؼشفی ٚ تشٚیح ٔذیشت دا٘ؾ دس ػبصٔبٖ ثش خبی ٌذاؿتٝ اػت. آٟ٘ب دس تلاع ثشای ٔفْٟٛ تبثیش ثؼضایی سا دس 5991دس ػبَ "وٙٙذ آٖ سا فشآیٙذی ٔی دا٘ٙذ وٝ ثٝ ٔٛخت آٖ تٙبلضبت ٌٛ٘بٌٖٛ ػبصٔب٘ی اص عشیك تؼبُٔ ثیٗ افشاد، ػبصٔبٖ ٚ "تِٛیذ دا٘ؾ"ػبصی ).5991;ihcuekaT& akanoN(ٛ٘ذ خٛسدٜ ٚ اسصؽ آفشیٗ ٔی ٌشد٘ذٔحیظ ثٝ یىذیٍش پی ) ٘ـبٖ داد وٝ ٟٔٓ تشیٗ ػبُٔ ثشای اخشای ٔذیشیت دا٘ؾ، تشویت دسػتی اص ٔـبسوت ا٘ؼب٘ی ٚ اثضاسٞبی 3112پظٚٞؾ ٘میت ( فٙبٚسا٘ٝ اػت ٚ ٍ٘شؽ افشاد ثٝ خٙجٝ ٞبی ٔختّف ٔذیشیت دا٘ؾ، پیؾ ٘یبص ٟٕٔی دس عشح ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ اػت. ٘تبیح ب٘بدا دس صٔیٙٝ ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی دِٚتی، ٘ـبٖ داد الذأبتی وٝ دس ػبصٔبٟ٘بی دِٚتی دس پظٚٞـی دس دا٘ـٍبٜ وبسِتٖٛ و صٔیٙٝ اعلاػبت ٚ دا٘ؾ كٛست ٔی ٌیشد، ؿذیذا ػیبػی اػت ٚ تبثیش ػٕیمی ثش ػبٔلاٖ ثخؾ ػٕٛٔی ٚ ٌشٟٚٞبی ٔختّف اسثبة ). 8991;niehcS( سخٛع دس ثخؾ دِٚتی داسد ا٘دبْ دادٜ اػت. "ٔٛفمیت ػیؼتٓ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی دا٘ؾ ٔحٛس"٘بٔٝ دوتشایؾ سا ثب ػٙٛاٖ ) پبیبٖ 5112ٞبلاٚی ( ٞذف ایٗ پظٚٞؾ، تٛػؼٝ ٔذِی اػت وٝ ثتٛا٘ذ ثشای ػٙدؾ ٔٛفمیت ػیؼتٓ ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی دا٘ؾ ٔحٛس ثٝ وبس ثشدٜ فیت ػیؼتٓ، ویفیت دا٘ؾ، ویفیت خذٔبت، تٕبیُ ثٝ وبسثشد ٚ سضبیت ؿٛد، ثٛد. ػیؼتٓ ٔذیشیت دا٘ؾ ٔٛفك داسای ٔتغیشٞبی: وی وبسثش ثٛد وٝ ٔٛفمیت ػیؼتٓ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ سا ٔی ػٙدذ. یبفتٝ ٞب ٘ـبٖ داد وٝ ایٗ ٔذَ، لبثّیت وبسثشد دس ٔغبِؼبت ػیؼتٓ .)5002;iwalaH(ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ آیٙذٜ سا داسد داًص هذیریت هفَْم پیطرفت رًٍذ دِّ .ؿذ ٔغشح دا٘ؾ ٔذیشیت 1791 دٞٝ .یبفت كؼٛدی ػیش دا٘ؾ ٔذیشیت ثٝ ٔشثٛط ا٘تـبسات ٚ ؿذ افضٚدٜ دا٘ؾ ٔذیشیت إٞیت ثش 1891 دٞٝ .یبفت ؿذت دا٘ؾ ٔذیشیت حٛصٜ دس طاپٙی ٚ اسٚپبیی آٔشیىبیی، ؿشوتٟبی فؼبِیت 1991 دٞٝ اٚایُ .آٔذ پذیذ دا٘ؾ ٔذیشیت إِّّی ثیٗ ؿجىٝ ٞبی 1991 دٞٝ اٚاػظ .دسآٔذ ثضسي ٞبی ػبصٔبٖ تدبسی فؼبِیتٟبی صٔشٜ دس دا٘ؾ ٔذیشیت 1991 دٞٝ اٚاخش .داد٘ذ اختلبف دا٘ؾ ٔذیشیت ثٝ سا خٛد دسآٔذ دسكذ 55 حذٚد اسٚپبیی ثضسي ػبصٔبٟ٘بی ػْٛ ٞضاسٜ (5831 )ٔحٕذ، صادٜ، ٔٙجغ: حؼٗ ) سازهاًْای داًایی هحَر4 ٞب ا٘تـبس اعلاػبت لذست اػت ٚ تیٓ ٔحٛسی ٔذ ٘ظش اػت ٚ ثش دس ػبصٔبٖ ٞبی أشٚصی وبسوٙبٖ دس كذس لشاس داس٘ذ. دس ایٗ ػبصٔبٖ ای وٝ دس د٘یب ٚخٛد داسد دا٘ؾ اٞذاف ٚ سٚیىشدٞب تبویذ ٔی ؿٛد ٚ ٘یشٚی وبس ٔٙؼغف ٚ چٙذ ٟٔبستی اػت. أشٚصٜ ٌشا٘جٟبتشیٗ ٔبدٜ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی اػت.اػت وٝ ٘یشٚی ا٘ؼب٘ی ِٔٛذ آٖ اػت ِزا اسصؿٕٙذتشیٗ ػشٔبیٝ ػبصٔبٖ ٞب دس ٔذیشیت دا٘بیی ؿٛد ٚ ٔذیشیت دا٘ؾ دس تلاؽ اػت دا٘ؾ سا ثٝ وبلا تجذیُ وٙذ. ثب ایٗ سٚیىشد ٌزاسی ٔیدس اٍِٛٞبی خذیذ ثش سٚی دا٘ؾ ػشٔبیٝ وٙٙذ اوٖٙٛ ای پیذا ٔیوٙٙذ، ٘یشٚٞبی ٔتخلق دس ػبصٔبٖ خبیٍبٜ ٚیظٜداسد ٚ وبسٌشاٖ خذیذ ظٟٛس ٔیدیٛاسٞبی لذست تشن ثشٔی ٞبی دا٘ؾ ٞبی ثٛسٚوشاتیه خبی خٛد سا ثٝ ػبصٔبٖؿٛ٘ذ وٝ دا٘ؾ دس اختیبس داس٘ذ چشا وٝ ػبصٔبٖلذستٕٙذ ٔحؼٛة ٔیوؼب٘ی دس التلبد دا٘ـی، ػبصٔبٖ ٞب ثٝ عٛس اػٓ ٚ ػبصٔبٟ٘بی دا٘ؾ ٔحٛس ثٝ عٛس اخق، حؼبة ٚیظٜ ای سٚی وبسوٙبٖ خٛد ا٘ذ. آفشیٗ دادٜ
  • 5 دا٘ٙذ. دس ایٗ ػبصٔبٟ٘ب، وبسوٙبٖ ثباسصؽ تشیٗ ػشٔبیٝ ػبصٔبٖ ٔحؼٛة ٔی ؿٛ٘ذ. غّجٝ ایٗ داس٘ذ ٚ آٟ٘ب سا حبُٔ ثبس دا٘بیی ٔی سٚیىشد، ػجت إٞیت ثیـتش ایٗ ػشٔبیٝ عی دٞٝ ٞبی اخیش ؿذٜ ٚ ثب لشاس ٌشفتٗ دس ٌشٜٚ داسایی ٞبی ٔفٟٛٔی ٚ ٘بٔـٟٛد، ٚصٖ آٟ٘ب ).3: 5831شد؛دس ثشاثش داسایی ٞبی ٔـٟٛد ػبصٔبٖ ػٍٙیٗ تش ؿذٜ اػت(دا٘ؾ ف أشٚصٜ ٍ٘شؽ دا٘ؾ ٔحٛسی ٚ ثٟشٜ ٌیشی اص تدبسة ٚ دا٘ؾ پٟٙبٖ، ٘مـی ثٙیبدی دستٛػؼٝ خٛأغ ایفب ٔی وٙذ. ثٙبثشایٗ ثشای ایدبد دا٘ؾ ٚ ٘ٛآٚسی ثیـتش ٚ دس ٘تیدٝ افضایؾ لبثّیتٟبی ػّٕی، تىِٙٛٛطیىی، ٔذیشیتی ٚ اخشایی ػبصٔبٖ ٞب ٚ تجذیُ ٕ٘ٛدٖ آٟ٘ب ثٝ یه دا٘ؾ ٔحٛس ٚ یبدٌیش٘ذٜ ٚ اػتفبدٜ ثٟیٙٝ اص دا٘ؾ ٚ دا٘بیی ثٝ ػٙٛاٖ ثبصٚی اكّی تٛػؼٝ، پیبدٜ ػبصی ٔذیشیت دا٘ؾ اختٙبة ػبصٔبٖ ). 5831٘بپزیش اػت(سثیؼی؛ ) رٍیکردّای هذیریت داًص در سازهاى 5 سی ٔذیشیت دا٘ؾ اػت وٝ سٚیىشدٞب ثٝ ٔذیشیت دا٘ؾ ثٝ دٚ حبِت لبثُ ؿٙبػبیی اػت؛ اِٚیٗ سٚیىشد ٔجتٙی ثش ثؼذ فٙبٚ عیف ٚػیؼی اص سٚیىشدٞب، ػبٔب٘ٝ ٞب ٚ سٚؿٟبی ػّٕیبتی اػت وٝ ثٝ ٔٙظٛس حٕبیت ٚ اداسٜ فشآیٙذٞبی ٔجتٙی ثش دا٘ؾ دسثشٌیش٘ذٜ عشاحی ؿذٜ ا٘ذ؛ ثش اػبع ایٗ ٍ٘شؽ فشآیٙذ ٔذیشیت دا٘ؾ ثغٛس ػٕذٜ ثش فٙبٚسی اعلاػبت ٔجتٙی اػت. سٚیىشد دْٚ سٚیىشد ػت؛ تٕشوض ایٗ سٚیىشد ثش افشاد ٚ اػضبی ػبصٔبٖ اػت، صیشا اػتمبد ثش ایٗ اػت وٝ دا٘ؾ پذیذٜ ای اختٕبػی اػت. ثش اختٕبػی ا اػبع ایٗ سٚیىشد ثخؾ ػظیٕی اص دا٘ؾ ػبصٔبٖ، ثٝ كٛست ضٕٙی اػت وٝ لبثُ ٔـبٞذٜ ٘یؼت ٚ یىی اص دغذغٝ ٞبی ایٗ سٚیىشد ).4831تجذیُ دا٘ؾ ضٕٙی ثٝ دا٘ؾ كشیح اػت(كّٛاتی؛ عجك ایٗ دٚ سٚیىشد، ػٛأُ ٔختّفی سا ثٝ ػٙٛاٖ ػبُٔ تبثیشٌزاس ثش اػتمشاس ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘ب لّٕذاد ٔی وٙٙذ. بر رٍیکرد هثتٌی تر فٌاٍری اطلاعات - ٔٛسد ؿٙبػبیی، ثشای ٔحممبٖ ٚ وبسؿٙبػبٖ ایٗ حٛصٜ، دا٘ؾ ثٝ ػٙٛاٖ اثضاسی تّمی ٔی ؿٛد وٝ ٔی تٛا٘ذ دس ػیؼتٕٟبی اعلاػبتی دػتٝ ثٙذی، ٍٟ٘ذاسی ٚ ثبصیبثی لشاس ٌیشد. اثضاسٞبیی چٖٛ ٞٛؽ ٔلٙٛػی، اٍِٛٞبی ؿجیٝ ػبصی، ٌشٜٚ افضاس ٚ پبیٍبٜ دادٜ ٞب ٚ... ٔی تٛا٘ذ ثٝ تٛػؼٝ ایٗ سٚیىشد وٕه وٙذ. رٍیکرد هثتٌی تر افراد - یذٜ ای اص فشآیٙذٞبی پٛیب، دا٘ؾ فٙی ٚ... اػت وٝ ثٝ عٛس ثشای ٔحممبٖ ٚ وبسؿٙبػبٖ ایٗ حٛصٜ، دا٘ؾ ؿبُٔ فشآیٙذٞب، ٔدٕٛػٝ پیچ ٔؼتٕش دس حبَ تغییش ٔی ثبؿٙذ. دس ٚالغ دا٘ؾ ثٝ ػٙٛاٖ یه ٔفْٟٛ اِٚیٝ دس ٟٔبستٟبی افشاد ٔتخلق ٚ فشآیٙذٞبی ٔشتجظ ثب آٟ٘ب ).2002 ;hsenaG(ٟ٘فتٝ اػت ) فرآیٌذ هذیریت داًص در سازهاًْای داًص هحَر 6 دا٘ؾ اص ٔذیشیت وشدٖ ػّٕیبتی ثشای اص كبحجٙظشاٖ ثشخی .ٔی آیذ ٘ظش دؿٛاس ثٝ لذسی دا٘ؾ، ٔذیشیت ٚ دا٘ؾ اص ٔفْٟٛ ػبصی یه دس آٖ حضٛس داؿتٝ ٚ ٚخٛد ػبصٔبٖ دس دا٘ؾ ٔؼتٕشاً ٔذیشیت فشایٙذ آ٘بٖ، اص دیذٌبٜ ٔی وٙٙذ صیشا اػتفبدٜ فشایٙذ ٔفْٟٛ ایٗ ثش .ٌشدد ٔی سٚؿٗ ٞب ٖ ػبصٔب اػبػی دس سوٗ ثؼٙٛاٖ آٖ ٔؼتٕش حضٛس دس آٖ ٘تیدٝ داد؛ ثّىٝ ٘خٛاٞذ ای ٘تیدٝ وٛتبٜ ٔمغغ ٚ تٛصیغ دا٘ؾ، ٔؼتٙذػبصی رخیشٜ ٚ عجمٝ ثٙذی، دا٘ؾ، ؿٙبػبیی ٚ یب ٌشدآٚسی تِٛیذ ثش ٔـتُٕ دا٘ؾ ٔذیشیت فشایٙذ اػبع، اػت. دا٘ؾ دا٘ؾ ٚ وبسثشد ٘ـش داًص ضٌاسایی یا خلقالف) ؿجىٝ اص دا٘ؾ ٚ اعلاػبت اوتؼبة )1 :ٔی وٙٙذ پیـٟٙبد دا٘ؾ خّك ایٙذ فش سا ثشای ٚخٟی پٙح ٔذَ یه ٔیذٌّی ٚ دٚیٙی ػٛ، ٔؼأِٝ؛ حُ ثشای دا٘ؾ ٚ وبسثشد اعلاػبت اص خلاَ خذیذ دا٘ؾ ایدبد )3ثیشٚ٘ی؛ ٚ دسٚ٘ی دا٘ؾ ػبصی یىپبسچٝ )2 ٞبی تؼبٔلات؛ ,ooSوُ فشآیٙذ( دس ػبصٔب٘ی ٚ دی فش ػٛأُ ٘مؾ ایفبی )5 ٚ ػّٕىشد ؿشوت؛ ٚ ٘ٛآٚسی ثش خذیذ دا٘ؾ تأثیشٌزاسی )4 . ٘تبیح تحمیمبت آ٘بٖ ٘ـبٖ داد:)2002 ;yelgdiM ¥niveD
  • 6 ؿجىٝ ػبصی إٞیت ثب ثشاثش ػبصٔبٖ، ثشای اعلاػبت اوتؼبة ثشای ٔأخزی ػٙٛاٖ ثٝ سػٕی ؿجىٝ ػبصی إٞیت -1 .٘یؼت غیشسػٕی ثٛاػغٝ سا آٖ ٔی تٛاٖ ثغٛس غیشٔؼتمیٓ ثّىٝ ؿٛد؛ ٕ٘ی حبكُ ؿجىٝ دسٖٚ اص ٔؼتمیٕبً ٟٔبست یب تخللی دا٘ؾ -2 .وشد احلب اعلاػبت اوتؼبة وٙٙذٜ لٛیبً تؼییٗ دا٘ؾ، اوتؼبة تشغیت ثشای ػبصٔبٖ ػیؼتٕٟبی ٚ ٔـٛلٟب ٚ خذیذ دا٘ؾ ثشای خزة فشد تٛا٘بیی -3 .اػت تخللی ٟٔبست ٚ دا٘ؾ تشویت اكَٛ ثب ٚ ٕٞشاٜ داؿتٝ ٘مؾ ػبصٔبٖ دسػّٕىشد ٔؼأِٝ، حُ دس خلالیت ػغح اص عشیك تخللی ٟٔبست ٚ دا٘ؾ ایٗ -4 ػبصٔبٖ اػت. تٛػظ ؿذٜ خّك خذیذ دا٘ؾ ػغح دس ٔٛثش وّیذی ػبُٔ ٘ظش، تٛافك ٚ خبٔؼیت آٖ ٔبِی ػّٕىشد دس ٔثجتی ٔٛثش خٛد، ػبُٔ ٘ٛثٝ ثٝ ٚ ٌزاسدٜ اثش ؿشوت ٘ٛآٚسا٘ٝ خشٚخی ثش ٔؼتمیٕبً خذیذ دا٘ؾ ٟ٘بیتبً، -5 ؿٛد. ٔی ٔحؼٛة :داًص ب) هستٌذسازی تٕبٔی اؿتشان ٚخٝ .اػت ٔفیذ تدشثیبت ٚ دا٘ؾ ثٙذی عجمٝ ٚ ػبصی، وذٌزاسی رخیشٜ ٚ ثجت ٔؼٙبی ثٝ ٔؼتٙذػبصی اكغلاح ٔشاحُ ٔٙبثغ، اص ثشخی دس .ا٘ؼبٖ دا٘ؼت آٌبٞیٟبی ٚ ٞب دا٘ؼتٝ اص ثخـی ٞذفٕٙذ ٕ٘ٛدٖ ٔىتٛة ٔی تٛاٖ سا الذأبت ٔؼتٙذػبصی ؿذٜ اػت: ثیبٖ ایٍٙٛ٘ٝ ٔؼتٙذػبصی الذاْ ٞش ثٝ ٔشثٛط ٔذاسن ٚ اػٙبد ٔدٕٛػٝ تذٚیٗ ٚ ضجظ ٌشدآٚسی، خٛیی، پی  صٔب٘ی ٚ ٔٛضٛػی ٘ظش اص ؿذٜ یبد ٔذاسن ٚ اػٙبد ثٙذی عجمٝ ٚ تٙظیٓ  ٚ افتشاق اختلاف ثشٚص دلایُ روش ثب آٖ افتشاق ٔٛاسد تؼییٗ ٚ ػّٕىشدٞب/ثش٘بٔٝ ٞب تغجیك  :داًص تَزیع ٍ ج) تسْین اص ٚ ٕ٘ٛدٜ تٛصیغ خٛد اػضبی ٔیبٖ سا اعلاػبت ػبصٔبٖ، یه آٖ، عی اػت وٝ دا٘ؾ ا٘تمبَ دا٘ؾ، ٔذیشیت فشایٙذ اص ٌبْ ػٛٔیٗ ). 6831ٚخٛد ٔی آٚسد(ػشِه؛ ثٝ سا خذیذی دسن یب دا٘ؾ ٚ دادٜ استمبء سا عشیك یبدٌیشی ایٗ :داًص کارتردد) ٌبْ ٟٕٔتشیٗ سا ٔشحّٝ ایٗ كبحجٙظشاٖ، اص ثؼیبسی .اػت ػبصٔب٘ی ثٟجٛد ػّٕىشد خٟت دس دا٘ؾ وبسثشد دا٘ؾ، ٔذیشیت غبیی ٞذف وبسثشد ٌشٚ دس ثّىٝ ٘یؼت، دا٘ـی ػشؿبس ٚ غٙی ٔٙبثغ داؿتٗ ثٝ ٔٙٛط تٟٙب سلبثتی، ٔضیت صیشا ٔی دا٘ٙذ دا٘ؾ ایٙذ ٔذیشیت فش دس ثٟجٛد ثشای خذیذ دس ٔٛلؼیتٟبی سا تدبسة ثٟتشیٗ وبسوٙبٖ اػت. صٔب٘ی وٝ ػبصٔب٘ی تلٕیٕبت ٚ ػّٕیبت دس دا٘ـی ٔٙبثغ آٖ ٔی ٌیش٘ذ، ٔی ثىبس ػّٕىشدؿبٖ ثٟجٛد ثشای خذیذ ٔٛلؼیتٟبی دس سا تدبسة ثٟتشیٗ وبسوٙبٖ ٔی ٌیش٘ذ، وٝ ثىبس ػّٕىشدؿبٖ ).6831دٞٙذ(ػشِه؛
  • 7 هذیریت داًص پیادُ سازی الگَّای )7 دادٜ ٌشدآٚسیوٝ ؿٛد ٔی آغبص اػبػی فشضیٝ ایٗ ثب اػت ٚ دا٘ؾ ٔذیشیت اكّی ٔحٛس دا٘ؾ، ثٝ ػپغ ٚ اعلاػبت ثٝ دادٜ تجذیُ اعلاػبت فٙبٚسی ٚ ا٘ؼب٘ی تؼبُٔ فشایٙذٞبی ثشخی اص عشیك ٞب دادٜ ٚ داسد تیٓ) لشاس یب ػبصٔبٖ (ٚاحذ اكّی ٞبی اسصؽ تأثیش تحت (ثٝ اعلاػبت)، دادٖ ٔؼٙب ٞب، دادٜ تدٕغ (ٔحیظ)، صٔیٙٝ دس ٔٛخٛد فشایٙذٞبی عشیك اص ػپغ .یبثٙذ ٔی ٔؼٙب اعلاػبت ػٙٛاٖ ثٝ ).611-131: 4831(افشاصٜ؛ تجذیُ ٔی ؿٛد ػبصٔبٖ دس ٌیشی تلٕیٓ ثب ٔشتجظ دا٘ؾ ثٝ تأُٔ، ٚ تفىش تشویت، ایٗ اص ثشخی ثٝ اٍِٛ ٞش وٝ اػت ؿذٜ ؿٙبػبیی ای ٌب٘ٝ ٞفت ٞبی خٙجٝ ، ؿذٜ ٔختّف ا٘دبْ اٍِٛٞبی ٔیبٖ وٝ ای ٔمبیؼٝ دس ؿٙبػبیی دا٘ؾ، ٞبی تؼییٗ ٞذف : اص ػجبستٙذ ٞب خٙجٝ اػت. ایٗ ٘ذادٜ لشاس تٛخٝ ٔٛسد سا دیٍش ثشخی ٚ وشدٜ ٞب اؿبسٜ خٙجٝ . دا٘ؾ اسصیبثی ٚ دا٘ؾ اص ٚ اػتفبدٜ تؼٟیٓ دا٘ؾ، ٍٟ٘ذاسی دا٘ؾ، تٛػؼٝ دا٘ؾ، وؼت دا٘ؾ، ایٗ .ا٘ذ ٜ داد ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘ب پیـٟٙبد ػبصی ٜ پیبد ثشای ػیٗ فت ٜ اٍِٛی ػٙٛاٖ ثب سا خٛد ٌشاٚس ٚ داٚ٘پٛست اٍِٛی ػجبستٙذ اص: ثؼظ، تؼٟیٓ، وٝ ٌشفتٝ ِمت ػیٗ ٞفت اٍِٛی سٚی ٞبػت، ثٙب ؿذٜ ٚ اص ایٗ آٖ اَٚ حشف وٝ ٚاطٜ ٞفت ٔجٙبی ثش اٍِٛ ).1002;tropnevaD & revorG(تؼخیش ٚ تلشف، خّك، ٕٞىبسی، ٔلشف وشدٖ، استجبط ٚ فشًٞٙ. دا٘ؾ، خّك اػت: ؿذٜ صیش تـىیُ ی ٔشحّٝ چٟبس اص وٝ دادٜ پیـٟٙبد دا٘ؾ ٔذیشیت ػبصی پیبدٜ ثشای دیٍش اٍِٛیی "ٞیىغ" )1002 ;grebmA(وبسٌیشی. ثٝ ، وشدٖ ٘ـش ، رخیشٜ " آؿىبس دا٘ؾ"ٚ " پٟٙبٖ دا٘ؾ" ٔفْٟٛ .اؿتٝ ا٘ذ د دا٘ؾ ٔذیشیت ٔجبحث ثش ثؼیبسی تأثیش "تبوٛچی" ٚ" ٘ٛ٘بوب"ٔغبِؼٝ ٌؼتشدٜ ٌشایی ٞٓ ثٝ تٛخٝ ثب ثٙذی، تمؼیٓ ایٗ دس . اػت ؿذٜثٙذی عجمٝ ػبصٔب٘ی یبدٌیشی ی ٘ظشیٝ سیضی عشح ثشای "٘ٛ٘بوب" تٛػظ پٟٙبٖ ٚ آؿىبس دا٘ؾ ٘ٛع دٚ ثش سا اٍِٛ خٛد ا٘ذ. ایٗ وشدٜ ٌزاسی پبیٝ سا اٍِٛی خٛد دا٘ؾ، آ٘بٖ آؿىبس ٚ پٟٙبٖ ٞبی ؿىُ ثیٗ ٚ ٌشٚٞی فشدی، دس تٕبٔی ػغٛح ػبصٔب٘ی (ػغح آٖ ایدبد چٍٍٛ٘ی ٚ دیٍش یه ثٝ ٞب آٖ تجذیُ ی ٘حٜٛ ٚ ثٝ داؿتٝ ٔجزَٚ . داسد تٛخٝ ػبصٔب٘ی) ٌزسا٘ذٖ چٙیٗ ٞٓ .ؿٛد ٔی ٟ٘بدیٙٝ دس ػبصٔبٖ، آٔذٜ دػت ثٝ آؿىبس دا٘ؾ ٔشحّٝ، ایٗ دس پٌْاى): تِ (آضکار سازی درًٍی ).5991;ihcuekaT& akanoNداسد. ( پی دس ٘یض سا ؿخلی خذیذ ثشای افشاد، آفشیٙؾ دا٘ؾ، ضٕٙی ٔشحّٝ ایٗ
  • 8 استراتژیْای تِ کارگیری هذیریت داًص) 8 كبحجٙظشاٖ ثشای ثىبسٌیشی ٚ پیبدٜ ػبصی ٔذیشیت دا٘ؾ ٚ اػتفبدٜ اص دا٘ؾ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی دس ػبصٔبٖ ٘ظشیٝ ٞبی صیبدی سا پیـٟٙبد ثىبسٌیشی ٔذیشیت دا٘ؾ ٔی وٙٙذ. أشٚصٜ دس ػبصٔبٟ٘ب تبویذ ػٕذٜ ثش إٞیت ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی ٚ ٚاحذٞبی ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی دس استجبط ثب ٔی ثبؿذ. افضایؾ سلبثت، ٚ ِضْٚ وؼت ثشتشی سلبثتی، ٔٛخت ؿذٜ اػت وٝ ػبصٔبٖ ثٝ دا٘ؾ خٕؼی وبسوٙبٖ خٛد ثٝ ػٙٛاٖ یه اثضاس سلبثتی ٚ اػتشاتظیه ٍ٘بٜ وشدٜ ٚ ٕٞىبسی ٚ تؼبُٔ ٔیبٖ افشاد سا ٔٛسد تـٛیك ٚ پبداؽ لشاس دٞذ. ػلاٜٚ ثش ایٗ، حشوت ػبصٔبٖ ثٝ ٞذف ٟ٘بیی چٖٛ تٕشوض صدایی، تفٛیض اختیبس، ػبختبس ؿجىٝ ٞب ٚ ٟٔٙذػی ٔدذد ثش إٞیت دا٘ؾ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی ٚ ثىبسٌیشی ػٛی ثٝ ٞش حبَ ثىبسٌیشی ٚ اخشای ٔٛثش ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘ب ٘یبصٔٙذ یه دیذٌبٜ اػتشاتظیه ٚ آٖ ثیؾ اص پیؾ ٔی افضایذ. اِٚیٝ ٕٞشاٜ ثب ٞضیٙٝ ٞبی صیبدی ثبؿذ؛ ثٙبثشایٗ دس ٘ظش ٌشفتٗ خبیٍبٜ ػبصٔبٖ ٚ اعٕیٙبٖ اص ساٞجشدی ثٛدٜ ٚ ٔی تٛا٘ذ دس ٔشحّٝ ٞبی ).0002 ;renoops & namiloS(تٙبػت ٚ ثٝ ٔٛلغ ثٛدٖ ا٘دبْ تلاؿٟبی ٔذیشیت دا٘ؾ ثؼیبس ٟٔٓ اػت ایجاد ارتثاط تیي هذیریت داًص تا جْت گیری ّای راّثردی ٍ استراتژیک سازهاى  تلٕیٓ ٌیشی ٔٙبػت دس ٘حٜٛ ثىبسٌیشی ٚ اػتفبدٜ ٔٙبػت اص دا٘ؾ ثب ٔذیشیت دا٘ؾ، یه ػبُٔ حیبتی دس ػبصٔبٖ، دس استجبط ) تٛخٝ ٔؼبٚی ثٝ ایٗ دٚ ٘ٛع دا٘ؾ دس ػبصٔبٖ ٞب ٔی تٛا٘ذ 9991ضٕٙی دس ٔمبثُ دا٘ؾ آؿىبس اػت. اص ٘ظش ٞب٘ؼٗ ٚ ٕٞىبساٖ ( سٚیىشد، ثؼتٍی ثٝ اثضاس ػبصٔبٖ، صٔیٙٝ ٞبی ػٛدآٚس ٚ ٘یبصٞبی ػبصٔبٖ ثٝ ساٜ حُ ٔخبعشٜ آٔیض ثبؿذ. دس ایٗ ساثغٝ اتخبر ثٟتشیٗ ٞبی ٔؼِٕٛی ٚ ػبدٜ یب ساٜ حُ ٞبی پیچیذٜ ٚ ٔٙحلش ثٝ فشد داسد. اٌش ػبصٔب٘ی ثب اتخبر یه ساٜ حُ ٚ تذٚیٗ یه دػتٛاِؼُٕ ثتٛا٘ذ ثش دا٘ؾ آؿىبس تبویذ وٙذ. ٔؼٙی ایٗ تبویذ اص ٘ظش ػّٕیبتی، ثٝ ٘یبصٞب ٚ خٛاػتٝ ٞبی ٔـتشیبٖ خٛد پبػخ دٞذ، ثٟتش اػت وٝ ثیـتش ٚ تبویذ وٕتش ثش ػیؼتٕٟبی خجشٜ ٚ پیـشفتٝ اعلاػبتی اػت. اص ػٛی دیٍش اٌش ػبصٔبٖ ٞب ثشای TIیؼٙی ػشٔبیٝ ٌزاسی ثیـتش دس ذ اػتشاتظی ٔذیشیت دا٘ؾ خٛد سا ثش پبػخ دادٖ ثٝ ٘یبصٞبی ٔحیغی، ٘یبصٔٙذ ساٜ حُ ٞبی ثىش ٚ ٔٙحلش ثٝ فشد ٚ پیچیذٜ ثبؿذ، ثبی ثىبسٌیشی دا٘ؾ ضٕٙی ثٙب ٟ٘بدٜ ٚ اص ا٘ذیـٝ ٞب ٚ ٚ افىبس وبسؿٙبػبٖ، كبحجٙظشاٖ ٚ ا٘ذیـٝ ٞبی پٟٙبٖ ٚ خبسی دس ٔیبٖ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی اػتفبدٜ ٕ٘بیٙذ.
  • 9 تعییي هٌافع ٍ هسیت ّای تلاش ّای هرتَط تِ هذیریت داًص  ٌیشی ٔذیشیت دا٘ؾ دس چٟبس ؿشوت تّٝ تىت، ٔبیىشٚػبفت، ٞیِٛت پبوبسد ٚ اس٘ؼت ٚ یبً٘ دس یه ٔغبِؼٝ ٌؼتشدٜ ثش سٚی ثىبس تبثیش ٔذیشیت دا٘ؾ ثش ثٟجٛد ویفیت ٚ افضایؾ ثٟشٜ ٚسی سا ٘ـبٖ داد٘ذ. ثب ٔـبٞذٜ ٘تبیح حبكُ اص ٘تبیح تحمیمبت سٚؿٗ اػت وٝ ثبؿذ. أشٚصٜ ػلاٜٚ ثش ؿشوتتٟبی ثضسي ٚ چٙذّٔیتی، تٛخٝ صیبدی ثىبسٌیشی ٔذیشیت دا٘ؾ ثب چٝ ٔضایب ٚ ٔٙبفؼی ٔی تٛا٘ذ ثٝ ٕٞشاٜ ثٝ ثىبسٌیشی ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی وٛچه ٚ ٔتٛػظ ٘یض ؿذٜ اػت. افسایص تْرُ ٍری تْثَد کیفیت ًام ضرکت تلِ تکت دػتشػی ثٝ ٞضاساٖ وبسؿٙبع ٚ خجشٜ دس صٔیٙٝ ٞبی فٙی - ػٛأُ پیچیذٜ ٔحیغیتٟیٝ ٘شْ افضاسٞبیی ثشای ؿٙبػبیی - تبویذ ثش اسصؽ افضایی اعلاػبت - تٛػؼٝ ػبختبس دا٘ؾ - ٔٛفمیت ثبلا دس ثىبسٌیشی اعلاػبت ثیشٚ٘ی وؼت ٟٔبستٟبی ؿغّی خذیذ تٛػظ وبسوٙبٖ - هایکرٍسافت ایدبد پشٚفبیُ آ٘لایٗ وبسوٙبٖ داسای ٟٔبست ٔتٙبػت ثب ؿغُ - افضایؾ استجبط ثیٗ وبسوٙبٖ - ٌؼتشؽ ٔشص سلبثتی وبسوٙبٖ - ا٘دبْ اثتىبسٞبی ٔتؼذد ٔشثٛط ثٝ تؼٟیٓ ٚ تٛصیغ دا٘ؾ - ّیَلت پاکارد ساٜ ا٘ذاصی ؿجىٝ ٞبی تٛصیغ دا٘ؾ - افضایؾ دا٘ؾ وبسوٙبٖ دس صٔیٙٝ دس صٔیٙٝ ٞبی سلبثت، - ثبصاسیبثی، تٛػؼٝ ٔحلَٛ ٚ ٌؼتشؽ ٔشص سلبثتی ارًست ٍیاًگ ٔذیشیت دا٘ؾتذٚیٗ اػتشاتظی - ایدبد ٚاحذٞبی وؼت ٚ وبس ثٝ ٔٙظٛس خّك، رخیشٜ وشدٖ ٚ دس خشیبٖ ا٘ذاختٗ - دا٘ؾ دسكذ افضایؾ دسآٔذ 44 - ایدبد صٔیٙٝ ٞبی ا٘تمبَ دا٘ؾ ٔیبٖ وبسوٙبٖ ٚ - ٔـبٚساٖ )9991ٔٙجغ: كذسی ٔه وٕپیُ ( اًتخاب ترًاهِ هٌاسة هذیریت داًص  اص ٘ظش ٞب٘ؼٗ ٕٞىبساٖ اتخبر یه اػتشاتظی ٔذیشیت دا٘ؾ، ٘یبصٔٙذ پبػخ ثٝ ػٝ ػٛاَ دس استجبط ثب ٘یبص ثبصاس، ٘یشٚٞبی خّٛثش٘ذٜ ٚ ) ثب تؼییٗ چٟبس ٘ٛع تجذیُ دا٘ؾ، 5991ٍ٘ی اسائٝ پبػخ ٔٙبػت ثٝ ؿشایظ حبوٓ ثش ػبصٔبٖ اػت. ٘ٛ٘بوٛ ٚ تبوٛؿی (ٔحشن ٚ چٍٛ یؼٙی ثیشٚ٘ی ػبصی، دسٚ٘ی ػبصی، خبٔؼٝ پزیشی ٚ تشویجی اص ایٗ ػٝ ٔٛسد ٔؼتمذ٘ذ وٝ ثش٘بٔٝ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ یه ػبصٔبٖ، ثٝ بصٔبٖ ٞش چٟبس ٘ٛع ٘یبص داسد. ثٝ ٞش حبَ، ثش٘بٔٝ سیضی ٔذیشیت دا٘ؾ ثبیذ ثب سٚیىشد تـٛیك ٚ تشغیت تٛصیغ ٚ تؼٟیٓ دا٘ؾ دس ػ ٕٞشاٜ ثٛدٜ ٚ ٔـبسوت وبسوٙبٖ ػبصٔبٖ سا ثٝ د٘جبَ داؿتٝ ثبؿذ. ایجاد هحیط ٍ جَ حوایتی ترای ترًاهِ ّای هذیریت داًص  ثؼیبسی اص ػبصٔبٟ٘ب اص فشًٞٙ حٕبیت اص الذأٟبی ٔذیشیت دا٘ؾ ثشخٛسداس ٘یؼتٙذ. دس اسصیبثی ػّٕىشد ٚ عشاحی ػیؼتٓ ٞبی ) ٔؼتمذ اػت وٝ ٚاحذ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی ٞش 9991وبسوٙبٖ ٚ ٔذیشاٖ تٛخٝ ٔی ؿٛد. كذسی وٕجیُ (پبداؽ، وٕتش ثٝ ػّٕىشد دا٘ـی -ػبصٔبٖ ٔی تٛا٘ذ ثب ایفبی ٞفت ٘مؾ، خٛ حٕبیتی ٔضثٛس سا فشاٞٓ ٕ٘بیذ: ثشٌضاسی اختٕبػبت ٚ تـىیُ ٔشاػٓ ػبصٔب٘ی  تٟیٝ خب ٚ ٔىبٖ ٔٙبػت ثشای تجبدَ ایذٜ  بصٔبٖ ایدبد خٛ اػتٕبد ثیٗ وبسوٙبٖ ػ  افضایؾ تفبٚتٟبی فشٍٞٙی ٚ صثب٘ی ثیٗ وبسوٙبٖ  تؼییٗ صٔبٖ ٔٙبػت ثشای تلاؽ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ  یبدٌیشی ٚ دسع ٌشفتٗ اص خغبٞب ٚ اؿتجبٞبت  دسٌیش وشدٖ ٚ حٕبیت ٔذیشاٖ ػبِی ػبصٔبٖ اص ثش٘بٔٝ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ 
  • 11 ایفبی ٘مؾ ٞبی ٔضثٛس ٌشچٝ خٛد ٘یبص ثٝ فشًٞٙ ػبصٔب٘ی خبف خٛد داسد أب اص ػٛی دیٍش تبثیش ثؼضایی ثش خٛ ٚ فشًٞٙ ػبصٔب٘ی داؿتٝ ٚ ثؼتش ٔٙبػجی سا ثشای اخشای ثش٘بٔٝ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ فشاٞٓ ٔی آٚسد. ) هذیریت داًص تِ عٌَاى عاهل هسیتی در سازهاًْای اهرٍز9 ثٝ ٔٛضٛع ایٗ إٞیت اػت. اعلاػبت ػلش سلبثتی ٚ ؿشایظ دس ٞب ؿشوت ٔٛفمیت ػٛأُ تشیٗ ٟٔٓ اص یىی ػبصٔب٘ی دا٘ؾ ٔذیشیت ٘یض ؿبخلی ٚ ػبصٔبٖ فىشی ػشٔبیٝ ی ٔٙضِٝ ثٝ ٚ وٙٙذ ٔی ٌیشی ا٘ذاصٜ سا خٛد دا٘ؾ ٞب، اص ػبصٔبٖ ؿٕبسی أشٚصٜ وٝ اػت حذی وٙٙذ. ٔی ٔٙؼىغ خٛد ٞبی ٌضاسؽ دس ؿشوتٟب ثٙذی دسخٝ ثشای ساص ثمبء ٚ ٔٛفمیت ػبصٔبٟ٘ب دس ٔحیظ سلبثتی أشٚص، ایدبد، حفظ ٚ تذاْٚ ٔضیت سلبثتی پبیذاس اػت. ثٝ اػتمبد پٛستش ٔضیت سلبثتی ٘یض )9891(اسصؿٟبی لبثُ اسائٝ ؿشوت ثشای ٔـتشیبٖ اػت، ثٝ ٘حٛی وٝ ایٗ اسصؽ ٞب اص ٞضیٙٝ ٞبی ٔـتشی ثبلاتش ثبؿذ. ٔیٙتضثشي ذ اػت ٔضیت سلبثتی ثشای یه ػبصٔبٖ صٔب٘ی حبكُ ٔی ؿٛد وٝ دس یه ثبصاس سلبثتی وبلا ٚ خذٔبتؾ سا اص وبلا ٚ خذٔبت ٔؼتم سلجبیؾ ٔتٕبیض ػبصد. ٔضیت سلبثتی ٚالؼی یه ػبصٔبٖ ػٕذتب ثش اػبع ػشٔبیٝ دا٘ـی ثٙب ٟ٘بدٜ ٔی ؿٛد، ثذیٗ ٔؼٙی وٝ یىی اص ٟٔٓ تشیٗ چبِؾ ٞبی یٝ ا٘ؼب٘ی ثٝ ػشٔبیٝ دا٘ـی دس ػبصٔبٖ اػت. دس ایٗ ساػتب، ٔذیشیت دا٘ؾ ٔی تٛا٘ذ ثٝ ػٙٛاٖ آٖ ثخـی اص ٔذیشیت، تجذیُ ػشٔب فشآیٙذ ٔذیشیت تؼشیف ؿٛد وٝ ثش تحّیُ ٘ظبْ ٔٙذ، ثش٘بٔٝ سیضی، ا٘جبؿت، خّك، تٛػؼٝ ٚ وبسثشد دا٘ؾ ػبصٔبٖ تٕشوض داسد ٚ ػؼی ).1002;retaC(دا٘ـی ثٝ ٔٙظٛس ایدبد ٔضیت سلبثتی تجذیُ وٙذداسد تب حذ صیبدی ػشٔبیٝ ا٘ؼب٘ی سا ثٝ ػشٔبیٝ إٞیت ٚ خبیٍبٜ ٔٙحلش ثٝ فشد ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی دس ٔٛلؼیت سلبثتی ٞش ػبصٔبٖ ٞش كبحجٙظشی سا ثش آٖ ٔی داسد تب ثٝ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی ثٝ اٍ٘یضٜ، ٔؼئِٛیت پزیشی ٚ ٔـبسوت ػٙٛاٖ ثباسصؽ تشیٗ ػشٔبیٝ ػبصٔب٘ی، ثٝ كٛست ٔؼتمُ ٍ٘بٜ وٙذ. دا٘بیی، ٟٔبست، تدشثٝ ٚ خٛیی افشاد ػبصٔب٘ی ٔی تٛا٘ذ ٔضیت سلبثتی پبیذاس سا ثشای ػبصٔبٖ ایدبد وٙذ، ٔـشٚط ثش ایٙىٝ ٔحیظ ٔٙبػت ٚ ػبص ٚ وبس ٔٛفمیت دس ػبصٔبٖ ٚخٛد داؿتٝ ثبؿذ. شثخؾ دا٘بیی خٕؼی ػبصٔبٖ سا تؼٟیُ ٔذیشیت دا٘ؾ، ٘مؾ حیبتی دس حٕبیت اص یبدٌیشی دس ػبصٔبٖ ایفب ٔی وٙذ، صیشا تؼٟیٓ اث ٔی وٙذ. ٔذیشیت دا٘ؾ فشآیٙذ ػیؼتٕبتیه ٔٙؼدٕی اػت وٝ تشویت ٔٙبػجی اص فٙبٚسیٟبی اعلاػبتی ٚ تؼبٔلات ا٘ؼب٘ی سا ثىبس ٔی د، ػیبػتٟب ٌیشد تب ػشٔبیٝ ٞبی اعلاػبتی ػبصٔبٖ سا ؿٙبػبیی، ٔذیشیت ٚ تؼٟیٓ وٙذ. ایٗ داساییٟب ؿبُٔ پبیٍبٟٞبی اعلاػبتی، اػٙب ٚ سٚیٝ ٞب ٔی ؿٛد. ػلاٜٚ ثش ایٗ، ٞٓ دا٘ؾ آؿىبس ٚ ٞٓ دا٘ؾ ضٕٙی، وبسوٙبٖ سا ؿبُٔ ٔی ؿٛد ٚ اص سٚؿٟبی ٔتٙٛع ٚ ٌؼتشدٜ ).3831ثشای تلشف، رخیشٜ ػبصی ٚ تؼٟیٓ دا٘ؾ دس داخُ یه ػبصٔبٖ اػتفبدٜ ٔی وٙذ(ثبثبیی؛ ) ًتیجِ گیری11 التلبدی اسصؽ خّك ثب ثبیذ ٘ـٛد، تّمی ٔٛلتی ػشٌشٔی یه ػٙٛاٖ ثٝ ٚ تٟٙب ؿٛد ٔب٘ذٌبس ثخٛاٞذ ٞب ػبصٔبٖ دس دا٘ؾ ٔذیشیت اٌش تٛخٝ ثب اثتذا ثبیؼتی ٔذیشیت دا٘ؾ فشاٌشد ثخؾ اثش ٚ وبسآٔذ اخشای ثشای ٞب ػبصٔبٖ سٚ ٕٞیٗ اص. وٙذ ثشلشاس سلبثتی پیٛ٘ذ ٔضیت ٚ ثشای ػبصٔبٖ اكّی ٌیشی خٟت تب ٕ٘بیٙذ ا٘تخبة سا خٛد ٔذیشیت دا٘ؾ ساٞجشد ، ػبصٔبٖ دس ٔٛخٛد پٟٙبٖ ٚ آؿىبس ٞبی دا٘ؾ ثٝ .ؿٛد تؼییٗ دا٘ؾ صٔیٙٝ ٔذیشیت دس ٌزاسی ػشٔبیٝ اثش ثخـی فشآیٙذٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ ثشای سؿذ ٚ سلبثت دس فضبی ٔتغیش ٚ ٔتحَٛ د٘یبی أشٚص ثٝ ا٘غجبق آٖ ثب اِضأبت ساٞجشدٞبی ) ثیبٖ ٔی داس٘ذ وٝ ػّی سغٓ تبییذ ٌؼتشدٜ ایٗ أش وٝ ػشٔبیٝ فىشی ٔٙجغ حیبتی 1112ٕٚٞىبسا٘ؾ(ػبصٔبٖ ثؼتٍی داسد. ٘ٛ٘بوٛ ثشتشی سلبثتی اػت، أب ؿٙبخت ا٘ذوی دسثبسٜ ایٙىٝ چٍٛ٘ٝ ػبصٔبٟ٘ب ػشٔبیٝ فىشی سا اص عشیك ٔذیشیت دا٘ؾ خّك ٔی وٙٙذ، ٚخٛد اػت. ایٗ صٔیٙٝ ٔـتشن ٔی تٛا٘ذ فیضیىی، ٔدبصی یب فىشی ثبؿذ. خّك داسد. ثٝ اػتمبد آٟ٘ب خّك دا٘ؾ ٘یبصٔٙذ صٔیٙٝ ٞبی ٔـتشن دا٘ؾ ثشخلاف اعلاػبت ٕ٘ی تٛا٘ذ خذا اص صٔیٙٝ ثبؿذ. ایٗ أش ثیبٍ٘ش آٖ اػت وٝ ػّٕىشد ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘ب، ثبیذ ٔٙغجك ثب اِضأبت خّك دا٘ؾ افشاد ٚ ٌشٟٚٞبیی ثبؿذ وٝ دس خّك دا٘ؾ دسٌیش ؿذٜ ا٘ذ.
  • 11 ایٗ ٔمبِٝ ػؼی ؿذ تب إٞیت ٚ خبیٍبٜ ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘ب ثٝ ػٙٛاٖ ٔضیت سلبثتی دس ػلش دا٘بیی تـشیح ٚ تجییٗ ؿذٜ دس ثبؿذ. ثٙبثشایٗ ثبیؼتی ػبصٔبٟ٘ب ثٝ د٘جبَ ایٗ ثبؿٙذ تب ثب ؿٙبخت ػبصٔبٖ ٚ ثب تٛخٝ ثٝ ٘یبص ػبصٔبٖ اٍِٛٞبی ٔٙبػت ثىبسٌیشی ىبس ٌیش٘ذ ٚ ثب ثٟشٜ ثشداسی ٚ اػتفبدٜ كحیح اص ٔٙبثغ ٘بٔـٟٛد ثٝ ٔضیت سلبثتی ٘بئُ ؿٛ٘ذ.ٔذیشیت دا٘ؾ سا دس ػبصٔبٖ ث اػتمشاس ٔذیشیت دا٘ؾ فشكت ٔٙبػجی سا ثشای ثٟؼبصی دس ػّٕىشد وبسوٙبٖ ٚ ٔضیت سلبثتی دس اختیبس ػبصٔبٖ ٞب لشاس ٔی دٞذ. ایی ٞبی ٘بّٕٔٛع ٚ ػشٔبیٝ ٞبی فىشی ٚ دا٘ـی خٛد ثٙب ٟ٘بدٜ ا٘ذ. ػبصٔبٖ ٞبی أشٚصی پبیٝ ٞبی ٔضیت سلبثتی پبیذاس خٛد سا ثش داس ثٙبثشایٗ یىی اص ٟٔٓ تشیٗ ٚ حیبتی تشیٗ ٔٙبثؼی اػت وٝ ػبصٔبٖ ٔی تٛا٘ذ دس ٔذیشیت ساٞجشدی خٛد اص ٔضیت ٞبی آٖ ثٟشٜ ٔٙذ اػت. ؿٛ٘ذ ٚ دس حبَ حبضش ایٗ ػشٔبیٝ ػبصٔب٘ی ثیؾ اص ٞش صٔبٖ دیٍشی حبئض إٞیت ؿٙبختٝ ؿذٜ منابع فارسی: أیشوجیش دا٘ـٍبٜ اَٚ، چبح ػبصی)، پیبدٜ ٚ ٌیشی ا٘ذاصٜ ٔذِٟب، دا٘ؾ(ٔفبٞیٓ، )؛ ٔذیشیت4831ػجبع، ( افشاصٜ، )1 8ٔذیشیت دا٘ؾ ػبصٔب٘ی، ؿٕبسٜ "سٚیىشدٞب ٚ ػٛأُ وّیذی ٔٛفمیت دس ٔذیشیت دا٘ؾ")؛ 4831اثغحی، حؼیٗ ٚ كّٛاتی، ػبدَ ( )2 641تّفیك ٔذیشیت دا٘بیی ٚ یبدٌیشی ػبصٔب٘ی ، تٟشاٖ ٔبٞٙبٔٝ تذثیش، ؿٕبسٜ ) 3831ثبثبیی،ایبصالله ( )3 آٔٛصؽ ٚ تحمیمبت ٔٛػؼٝ :تٟشاٖ چبح، ٔذیشیت دا٘ؾ، دیذٌبٜ اص ٔذیشاٖ تدشثیبت ػبصی ٔؼتٙذ .) 5831 ( ػؼیذ ٔمذْ، خؼفشی )4 .ٔذیشیت ػبِٝ دوتشی، دا٘ـٍبٜ فشدٚػی ٔـٟذس "ثشسػی ػٛأُ صیشػبختی ٔذیشیت دا٘ؾ دس دِٚت") 6831حؼٗ صادٜ، ٔحٕذ ( )5 471تٟشاٖ، ٔدّٝ تذثیش ؿٕبسٜ "اداسٜ اثشثخؾ ػبصٔبٖ ٞبی دا٘بیی ٔحٛس")؛ 5831دا٘ؾ فشد، وشْ الله ( )6 (ٔغبِؼٝ ٔٛسدی ؿشوت "اسائٝ ٔذَ ٔفٟٛٔی خٟت اػتمشاس ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی ایشا٘ی ") 8831سثیؼی، ػّی ٚ ٔؼبِی ٟٔٙبص ( )7 97؛ ف9تٟشاٖ)، فلّٙبٔٝ ٔذیشیت ٚ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی، ؿٕبسٜ پبلایؾ ٘فت ػبصٔبٖ یبدٌیش٘ذٜ (ٔجب٘ی ٘ظشی، اٍِٛٞبی تحمیك ٚ ػٙدؾ) تٟشاٖ ")؛ 5831ػجحب٘ی ٘ظاد، ٟٔذی، ؿٟبیی، ثٟٙبْ ٚ ػّیشضب یٛصثبؿی ( )8 ٘ـش یؼغشٖٚ .٘ٛس پیبْ دا٘ـٍبٜ ا٘تـبسات :اَٚ چبح دا٘ؾ، ٔذیشیت :) 6831 ( ٔحٕذػّی ػشِه، )9 79-411، 731ػبَ ٞدذٞٓ، ؿٕبسٜ "ٔذیشیت دا٘ؾ ٚ وبسوشدٞبی آٖ دس ػبصٔبٖ ") 8831ٞب٘ی، حؼٗ (فشا )11 ٘یشٚی تٛصیغ ؿجىٝ ٞبی وٙفشا٘غ دٕٞیٗ"ثشق ٘یشٚی تٛصیغ ؿشوتٟبی دس دا٘ؾ ٔذیشیت")؛ 4831ایُ وب ( ساؿیٗ ٚ سضب فشاٞب٘ی، )11 ٘ب ثی ٔذیشیتی، تٟشاٖ، ٚ التلبدی اختٕبػی، ثشق ٔغبِؼبت تشخٕٝ پشٚیض ثختیبسی، تٟشاٖ، ا٘تـبسات ػبصٔبٖ ٔذیشیت "ػبصٔبٖ اػتشاتظی ٔحٛس") 5831وبپلاٖ، ساثشت.اع ٚ ٘ٛستٖٛ، دیٛیذ. پی ( )21 كٙؼتی 61 ؿٕبسٜ تٛػؼٝ، ٚ ٔذیشیت ٘ٛآٚسی، ٔحٛسیت ثب دا٘ؾ )؛ ٔذیشیت8312( ػظیٓ، صاسػی، ٚ اكغش ٔـجىی، )31 )، ػّؼّٝ ٔجبحثبت التلبدی ٚ ٔذیشیتی، تٟشاٖ، ٔٛػؼٝ ػبِی 3ٔذیشیت دا٘بیی ٔحٛس( التلبد ٚ ") 4831ٔٙٛسیبٖ، ػجبع ٚ ٕٞىبساٖ ( )41 آٔٛصؽ ٚ پظٚٞؾ ٔذیشیت ٚ ثش٘بٔٝ سیضی ثٟبس اَٚ ؿٕبسٜ چٟبسدٞٓ، دٚسٜ وتبة، فلّٙبٔٝ ٞب، ػبصٔبٖ دس دا٘ؾ ٔذیشیت ٚ )، دا٘ؾ2831فیشٚص، ٔٛػی، ( یٕیٗ )51 HTWR na tareteR ,tnemeganaM egdelwonk nov gnuredrof ruz emetysziernA .)1002( ,.M ,grebmA )1 .89-95 .PP .nehcaA neewteb noitcaretnI eht gninimaxE :noitazinagrO ni tnemeganaM egdelwonK )1002( ,D.G ,ttahB )2 57-86.pp ,1.oN ,5.loV ,tnemeganaM egdelwonK fo lanruoJ ”elpoep dna seuqinhceT ,ygolonhceT evititepmoc s’mrif a gnipoleved fo snaem a sa tnemeganaM egdelwonK )1002( ,zamoT ,retaC )3 .351-331 .pp 2-1.oN 6.loV tnemeganaM .egatnavda .”ydutS laciripmE dna ledoM weN a :latipaC lautcelletnI gnirusaeM )4002( Y.H ,eiX dna .Z ,uhZ ,.J ,nehC )4 212-591.pp ,1.oN ,5.loV ,latipaC lautcelletnI fo lanruoJ dravraH ,wonk yeht tahw eganam noitazinagro woH : egdelwonk gnikrow ,)8991( .H .I ,tropnevaD )5 AM ,notsoB ,sserp loohcs ssenisuB ,ecalpkrow eht ni lortnoc dna rewop no seirotisoper egdelwonK fo tcapmI ehT )1002( .H.P ,yraG )6 48-86.pp ,4 .oN ,41.loV ,elpoeP & ygolonhceT noitamrofnI
  • 12 7) Grover, V., & Davenport, T.H. (2001). General perspectives on knowledge management: Fostering a research agenda. Journal of management Information Systems, 18(1). PP. 5-21. 8) Halawi, Leila. (2005) knowledge management systems success in konwledge base organization, NOVA south Eastern University. 9) Hansen, M.T, Nohria, and Tierney, T. (1999), “What’s your strategy for managing knowledge?”Harward Business Review, March- April, pp.106-16 10) Malhotra, Yogesh, (2002) Role of organizational Learning in Knowledge Management.www.brint.com 11) Mintzberg, H, (1989),Mintzberg on Management: Inside our Strange World of Organization, Free press, New York, N.Y 12) Naghib, Ahmad. (2003) Effective Factors of Knowledge Management, Journal of Knowledge Management, Malezia, Vol.3, No.7, pp.10-22 13) Nonaka, I. & Takeuchi, H. (1995) the knowledge creating company, Oxford university pres Oxford, UK. 14) Pauleen, D. and Mason, D. (2002) “Newzleand Knowledge Management: Bariers and drivers of Knowledge Management uptake” Journal of Knowledge Management. Vol.8 No.5, pp 23-54 15) Richard Hall, Pierpaolo Andriani, (2002) "Managing Knowledge for Innovation", Long Range Planning 35. 29-48. 16) Schein, E.H (1998); Organizational Psychology, Prentice Hall: Englewood Cliffs, NJ. 17) Schnier tshauer, Alexander, (2001). Knowledge management Is Criticalfor us, Technical Communicators Forum, INTECOM. PP. 13-27. 18) Skyreme D.J (1998). Developing a Knowledge Strategy, in Strategy Watcher, Technology Support for Knowledge Management, Mid American Journal of Business, P. 14-20 19) Soliman, F., and Spooner, K (2000) Implementing Knowledge Management: role of Human resource Management. Journal of Knowledge ManagementVol.4, No.4, pp.337-345 20) Soo, C; Midgley, W., and Devinney, D; Timothy M., (2002), "The process of knowledge creation in organizations". Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract =376080 or DOI: 10.2139/ ssrn.376080.
Please download to view
12
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Description
 
Text
  • 1 داًایی هحَرعصر هذیریت داًص در سازهاًْای تررسی ٍ تحلیل جایگاُ چکیذُ دس ػلش اعلاػبت، ٔضیت اكّی دس ػشٔبیٝ دا٘ؾ ٟ٘فتٝ اػت. دا٘ؾ دس د٘یبی پیـشفتٝ أشٚص ثٝ ػشػت دس حبَ تجذیُ ؿذٖ ثٝ ٔضیت سلبثتی اكّی ػبصٔبٟ٘ب ٔی ثبؿذ. ٔذیشیت دا٘ؾ ٔی تٛا٘ذ ثب یىپبسچٝ ػبصی ػشٔبیٝ ٞبی دا٘ـی ػبصٔبٟ٘ب دس ثخـٟبی ٔختّف ٚ ٔـتشی ٔذاسی، اػتلای فشًٞٙ ػبصٔب٘ی، یبدٌیشی ػبصٔب٘ی، تلٕیٓ ٌیشی ٞبی ٞٛؿٕٙذا٘ٝ، تبثیشٌزاسی ٔؼتمیٓ ثش ٔفبٞیٕی چٖٛ تِٛیذ دا٘ؾ خذیذ ٚ تجذیُ دا٘ؾ ضٕٙی ثٝ دا٘ؾ كشیح، صٔیٙٝ استمبی ػغح فؼبِیتٟب ٚ سػیذٖ ثٝ اٞذاف ٔٛسد ٘ظش ػبصٔبٟ٘ب سا ثٝ ٘ٛیٗ دس ایدبد ٔضیت ٞبی ساٞجشدی ٚ إٞیت یبفتٗ اسصؽ ٔٙبثغ ٕٞشاٜ داؿتٝ ثبؿذ. سٚ٘ذ اٚج یبفتٗ ٘مؾ دا٘ؾ، ٘ٛآٚسی ٚ فٙبٚسیٟبی ػیبػتٟبی ساٞجشدی لشاس ٌیشد. دا٘ؾ دس اداسٜ ػبصٔبٟ٘ب ٔٛخت ؿذٜ اػت تب ٔمِٛٝ ٔذیشیت دا٘ؾ دس ٔتٗ ب، اخشای ٔذیشیت ٔذیشیت ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی ثبیذ ثب سٚیىشد ٔجتٙی ثش دا٘ؾ، اص تٛاٖ ٘یشٚی ا٘ؼب٘ی ثٟتشیٗ اػتفبدٜ سا ثىٙذ؛ ثش ٕٞیٗ ساػت دا٘ؾ دس خٟت اػتفبدٜ اص دا٘ؾ وبسوٙبٖ ٚ تشٚیح فشًٞٙ خشیبٖ آصاد دا٘ؾ دس ػبصٔبٖ ٚ تؼییٗ ٘مؾ اػتشاتظیه دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی أشٚص، ٔی تٛا٘ذ اثشثخـی ٚ وبسایی وبسوٙبٖ سا افضایؾ دادٜ ٚ ثٝ تحمك اٞذاف وّی ػبصٔبٖ وٕه وٙذ. خبیٍبٜ ٚإٞیت ٔذیشیت دا٘ؾ ٚوبسوٙبٖ دا٘ـی دس ػبصٔبٖ ثٝ ػٙٛاٖ ػبُٔ ٔضیتی سلبثتی تجییٗتحّیُ ٚ ٞذف اص تحمیك حبضش خذیذ دس ػبصٔبٟ٘بی دا٘بیی ٔحٛس ٚ إٞیت ثىبسٌیشی دا٘ؾ دس ؿیٜٛ ٞبی ٔذیشیتی ٘ٛیٗ ا٘دبْ ؿذٜ اػت. ؿیٜٛ ٚ سٚؽ پظٚٞؾ حبضش وتبثخب٘ٝ ای اػت. کلوات کلیذی: داًایی هحَر، هسیت رقاتتیسازهاى داًص، هذیریت چرخِ ص،هذیریت داً حسیي عثاسپَر کارضٌاس ارضذ هذیریت هٌاتع اًساًی داًطگاُ علاهِ طثاطثایی٘ٛیؼٙذٜ ٔمبِٝ: moc.oohay@9986ruopsabba_hپؼت اِىتشٚ٘یىی:
  • 2 ) هقذهِ1 اٍِٛی سؿذ التلبد خٟب٘ی ٚ ػیؼتٓ ٔذیشیت 1991ثب ظٟٛس ػلش فٙبٚسی اعلاػبت ٚ سؿذ ٚ تٛػؼٝ ػشیغ فٙبٚسی ٞبی ثشتش، اص دٞٝ ػبصٔبٟ٘ب تغییشات اػبػی وشدٜ اػت. دس ٘تیدٝ دا٘ؾ ثٝ ػٙٛاٖ ٟٔٓ تشیٗ ػشٔبیٝ، خبیٍضیٗ ػشٔبیٝ ٞبی ٔبِی ٚ فیضیىی دس ). 4002 ;eiX & nehCػبصٔبٟ٘بی أشٚصی ؿذٜ اػت ( دس ػلش التلبد دا٘بیی ٔحٛس، فؼبِیتٟبی اسصؽ آفشیٗ ػبصٔبٟ٘ب فمظ ٔتىی ثش داسائیٟبی ٔـٟٛد آٟ٘ب ٘یؼت؛ دس حبَ حبضش دا٘ؾ ٚ لبثّیت ٞبی وبسوٙبٖ، سٚاثظ ثب ٔـتشیبٖ ٚ تبٔیٗ وٙٙذٌبٖ، ویفیت ٔحلٛلات ٚ خذٔبت ٚ فٙبٚسی اعلاػبت، داسائیٟبی ثٝ ٔشاتت داسائیٟبی فیضیىی ثـٕبس ٔی سٚ٘ذ ٚ تٛإ٘ٙذی ػبصٔبٖ ٞب دس ثىبسٌیشی ایٗ داسائیٟب، لذست اكّی اسصؽ آفشیٙی آٟ٘ب سا اسصؿٕٙذتش اص ). 5831سلٓ ٔی ص٘ذ. ثٝ ػجبست دیٍش داسائی ٞبی ٘بٔـٟٛد، اكّی تشیٗ ٔٙجغ ٔضیت سلبثتی ٔحؼٛة ٔی ؿٛ٘ذ(وبپلاٖ ٚ ٘ٛستٖٛ؛ ؾ ثٝ خٟت تحمك اٞذاف ػبصٔبٖ دس فضبی سلبثتی ضشٚسی ثٝ ٘ظش ٔی سػذ ٚ تجییٗ خبیٍبٜ ثش ایٗ اػبع، تٛخٝ ٚیظٜ ثٝ ٔذیشیت دا٘ ٔذیشیت دا٘ؾ ٚ ِضْٚ ثىبسٌیشی سٚیىشدٞبی ٘ٛیٗ ٔذیشیت دا٘ؾ سا یىی اص ٘یبصٞبی اػبػی ػبصٔبٟ٘ب دس خٟبٖ سلبثت ثٝ حؼبة ٔی ب دس ثخـٟبی ٔختّف ٚ تبثیش ٌزاسی ٔؼتمیٓ ثش ٔذیشیت دا٘ؾ ٔی تٛا٘ذ ثب یىپبسچٝ ػبصی ػشٔبیٝ ٞبی دا٘ـی ػبصٔبٟ٘ آیذ. ٔفبٞیٕی ٔب٘ٙذ ٔـتشی ٔذاسی، یبدٌیشی ػبصٔب٘ی، اػتلای فشًٞٙ ػبصٔب٘ی، سٞجشی ٚ تلٕیٓ ٌیشی ٞٛؿٕٙذا٘ٝ، عشاحی ٔدذد ش فشآیٙذٞب، تِٛیذ دا٘ؾ خذیذ ٚ تجذیُ دا٘ؾ ضٕٙی ثٝ دا٘ؾ كشیح، صٔیٙٝ استمبی ػغح فؼبِیتٟب ٚ سػذٖ ثٝ اٞذاف ٔٛسد ٘ظ ). 911: 8831ػبصٔبت سا ثٝ د٘جبَ داؿتٝ ثبؿذ( فشاٞب٘ی؛ ثؼیبس ٔغبِؼبت ایٗ اػت، أب ٌشفتٝ كٛست ٔذیشیت دا٘ؾ ٔٛفمیت حیبتی ػٛأُ ؿٙبػبیی سٚی ثش صیبدی ٔغبِؼبت خٙجٝ ػّٕی اص ٔغبِؼبت ٘ظشپشداصی وٝ حبِی دس ثشایٗ، ػلاٜٚ .وٙٙذ ؿٙبػبیی سا دا٘ؾ ٔذیشیت اػتمشاس ػٛأُ وّیذی ٘تٛا٘ؼتٝ ا٘ذ ٚ ثٛدٜ وّی ٔذیشیت ٔٛفمیت دس ٔؤثش ػٛأُ اػتمشاس ٔیضاٖ خلٛف اسصیبثی دس وٕی ٞبی تلاؽ اػت أب ٌشفتٝ كٛست حٛصٜ ایٗ دس خٛثی ثشسػی وٙبس دس ا٘ذ اػتمشاس یبفتٝ ا٘ذاصٜ چٝ تب كٙؼت ایٗ دس ٔٛفمیت ػٛأُ وٝ أش ایٗ ٔغبِؼٝ ثٙبثشایٗ .اػت ؿذٜ ا٘دبْ دا٘ؾ .اػت دا٘ؾ ضشٚسی ٔذیشیت اػتمشاس ٔٛفمیت دس ػٛأُ ایٗ إٞیت ٔیضاٖ ) هفَْم داًص، هذیریت داًص ٍ سیستن هذیریت داًص 2 .ؿٛد سٚؿٗ آٖ ثٙذی دػتٝ ٚ دا٘ؾ ٔفْٟٛ وٝ اػت ٘یبص اثتذا دا٘ؾ ٔذیشیت تؼشیف ٚ دسن ثشای داًص ) هفَْم1-2 سٚیٝ ٞب، ٟٔبستٟب ٚ تدشثٝ افشاد ٔی ثبؿذ. ٕٞچٙیٗ ؿبُٔ دا٘ؾ سػٕی، استجبط دا٘ؾ ؿبُٔ دا٘ؾ سػٕی، اٍِٛٞب، لٛا٘یٗ، ثش٘بٔٝ ٞب ٚ ثشلشاس وشدٖ، تحّیُ ٔٛلؼیتٟب، تٛػؼٝ ساٜ حّٟبی خذیذ ثشای حُ ٔـىلات ٚ ا٘دبْ فؼبِیتٟبی ػبصٔبٖ، ٔٛضٛػبت فشٍٞٙی، آداة ٚ ).3002 ;nostaWسػْٛ ٚ اسصؿٟبیی اص ایٗ لجیُ سٚاثظ ثب ٔخبعجبٖ ػبصٔبٖ ٔی ثبؿذ( داًص تٌذی ) دستِ2-2 یبدٌیشی ٚ تدشثٝ عشیك اص دا٘ؾ اػبػبً ایٗد. دا لشاس تبویذ ٚ تٛخٝ ٔٛسد 8491 ػبَ دس پّیٙی ثبس اِٚیٗ سا ضٕٙی دا٘ؾ إٞیت استجبط ثشلشاسی لبثّیت اص ٘یض ٌٛیؾ (تذسیغ) عشیك اص اػت ٕٔىٗ ٚ ٘یؼت ثشخٛسداس وذٌزاسی حبِت اص ٚ ٌشدد ٔی وؼت ػّٕی تدشثٝ ٔیضاٖ ثیبٍ٘ش وٝ اػت ٘ب٘ٛؿتٝ ػبصٔبٖ دا٘ؾ دا٘ؾ، ایٗ دیٍش ثؼجبست ثبؿذ؛ پزیش أىبٖ ػختی ثٝ ایٙىٝ یب ٚ ٘جبؿذ ثشخٛسداس .اػت وبسوٙبٖ ٟٔبست ٚ ٕٔىٗ وذٌزاسی .اػت ٌٛیؾ عشیك اص ثیبٖ ٚ وذٌزاسی لبثّیت داسای وٝ داسد ٚخٛد كشیح دا٘ؾ ضٕٙی، دا٘ؾ ٔمبثُ ٘مغٝ دس اص وٝ دا٘ـٍبٞی ػّْٛ ٚ ٔٛػیمی ٘ٛیؼی ٘ت دػتٍبٜ دس ؿذٜ اػتفبدٜ ٕ٘بدٞبی ٔب٘ٙذ ثبؿذ ٕ٘بدٞب یب ٚ اػذاد وّٕبت، لبِت دس اػت ).2831صاسػی، ٞؼتٙذ(ٔـجىی ٚ دا٘ؾ ٘ٛع ایٗ ثبسص ٞبی ٔثبَ
  • 3 ) هذیریت داًص 3-2 ٍ٘شؿی، ثٝ دِیُ ا٘تمبَ ٚ حشوت ػیؼتٓ ٞبی ٚاطٜ دا٘ؾ دس د٘یبی ٔذیشیت، ٔٛضٛػبت ٔختّفی سا دسثشٔی ٌیشد. ػّت ایدبد چٙیٗ التلبدی ٚ تِٛیذی ثٝ ػٛی خٛأغ دا٘ؾ ٔحٛس اػت. دس ایٗ ٍ٘شؽ، دا٘ؾ دس وٙبس ٔٙبثؼی ٔثُ صٔیٗ، وبس ٚ ػشٔبیٝ ثٝ ػٙٛاٖ یه ).5991;ihcuekaT & akanoN(داسایی ٔغشح ٔی ؿٛد ٞی وٝ پیؾ ثش٘ذٜ اٞذاف ػبصٔبٖ اػت، ٔشتجظ ٔی ؿٛد؛ دا٘ـی ٔذیشیت دا٘ؾ ثب وـف ٚ استمبی داسایی دا٘ؾ یه ػبصٔبٖ، ثب دیذٌب ).8991,tropnevaD(وٝ ٔذیشیت ٔی ؿٛد ؿبُٔ ٞٓ دا٘ؾ آؿىبس ٚ ٞٓ دا٘ؾ پٟٙبٖ اػت ثغٛسیىٝ دا٘ٙذ، ٔی ػبصٔب٘ی ثٝ داسایی پٟٙبٖ ٌٙح ایٗ تجذیُ ٚ افشاد رٞٗ دس ٟ٘فتٝ داسایی وـف ثشای تلاؽ سا دا٘ؾ ٔذیشیت اػتفبدٜ آٖ اص ثتٛا٘ٙذ ٚ داؿتٝ دػتشػی ثشٚت ایٗ ثٝ ٞؼتٙذ دخیُ ٌیشیٟبی ؿشوت تلٕیٓ دس وٝ افشادی اص ٚػیؼی ٔدٕٛػٝ .وٙٙذ ثشای ثٟشٜ ثشداسی اص اسصؽ ثبلای دا٘ؾ دس ػبصٔبٖ ساٞىبسٞبی ٔختّفی اسائٝ ؿذٜ اػت؛ یىی اص ایٗ ساٞىبسٞب سٚیىشد ٔذیشیت دا٘ؾ ).4831تٛػؼٝ داسائیٟبی غیش ّٕٔٛع ػبصٔبٖ ٔؼشفی ٔی ؿٛد(لّی صادٜ ٚ ٕٞىبساٖ؛ ثٝ ػٙٛاٖ سٚیىشدی ٘ٛیٗ ثشای ثٟشٜ ثشداسی ٚ ٔذیشیت دا٘ؾ ثش سٚی خّك اسصؽ تبویذ ٔی وٙذ ٚ ثٝ ٔؼٙبی اداسٜ وشدٖ دا٘ؾ ٔٛخٛد ٚ ٚ تجذیُ آٖ ثٝ دا٘ؾ ٔفیذ دس ػبصٔبٖ اػت ٚ دٚ ثخؾ ٟٔٓ داسد؛ اداسٜ دا٘ؾ ٚ افضایؾ تٛا٘بیی ثشای خّك دا٘ؾ خذیذ ٚ ٘ٛاٚسی وٝ ٔٙدش ثٝ إٞیت یبفتٗ یبدٌیشی ٔی ؿٛد. فشآیٙذ ػبصٔب٘ی خّك، وؼت، "ثٝ فشآیٙذٞبی ٔذیشیتی ٔشثٛط دا٘ؾ اؿبسٜ داسد ٚ ٔی تٛا٘ذ ثٝ ػٙٛاٖ ِٚی ثغٛس وّی، ٔذیشیت دا٘ؾ ػبصٔب٘ذٞی ٚ ایدبد استجبط ثیٗ دا٘ؾ ضٕٙی ٚ آؿىبس تّمی ؿٛد، ثٝ عٛسی وٝ دیٍشاٖ ثشای اثشثخـی ٚ ثٟشٜ ٚسی ثیـتش ثتٛا٘ٙذ اص ).1002 ;yraG( "آٖ ثٟشٜ ٌیش٘ذ ًص) سیستن هذیریت دا4-2 ػیؼتٓ ٔذیشیت دا٘ؾ، سٚیىشد یب اثضاسی اػت وٝ ثٝ ٚػیّٝ آٖ خّك، ٍٟ٘ذاسی ٚ تؼٟیٓ تٛأبٖ دا٘ؾ ضٕٙی ٚ كشیح ا٘دبْ ٔی ). خٟت اػتمشاس ػیؼتٓ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ، تؼذاد ٔـخلی اص فؼبِیتٟب كٛست ٌیشد. ٞذفٍذاسی ایٗ 2002 ;yaT nosliWٌیشد( تی اػت وٝ اص عشیك پشٚطٜ ٞبی ٌذؿتٝ ٚ حبَ ثٝ دػت آٔذٜ تب ثذیٗ ٚػیّٝ صٔیٙٝ ػبصی فؼبِیتٟب، اػتفبدٜ ٔدذد دا٘ؾ ٚ اعلاػب تٛػؼٝ ٚ تىبُٔ دا٘ؾ ػبصٔب٘ی دس پشٚطٜ ٞبی آتی فشاٞٓ آیذ. ٕٞچٙیٗ ػیؼتٓ ٔذیشیت دا٘ؾ ثٝ ػٙٛاٖ یه اثضاس استمبی ثٟشٜ ٚسی ٔی تٛا٘ذ ثب ػبیش الذأبتی وٝ دس خٟت استمب ػّٕىشد ٚ ثٟشٜ ).6002 ;atreboR ,woD(ٖ ا٘دبْ ٔی ؿٛد، ٕٞبًٞٙ ؿذٜ ٚ ثٝ عٛس ٔىُٕ ػُٕ ٕ٘بیذ. ٚسی ػبصٔب )پیطیٌِ تحقیق3 ٔذیشیت دا٘ؾ اص صٔبٟ٘بی ٌزؿتٝ دس ص٘ذٌی ا٘ؼبٖ ٚخٛد داؿتٝ، ثٝ ٌٛ٘ٝ ای وٝ ثـش ثٝ خٕغ آٚسی ٚ ا٘تمبَ اعلاػبت ٚ دا٘ؾ خٛد تدشثیبت ٚ دا٘ؾ ا٘ؼبٖ، ثذٖٚ ٚخٛد سٚؿی ٘ظبْ ٔٙذ، ایٗ دا٘ؾ اص دسثبسٜ ٔؼبئُ ص٘ذٌی ٔی پشداختٝ اػت. ثٝ تذسیح ثب افضایؾ ٘ؼّی ثٝ ٘ؼُ دیٍش ا٘تمبَ یبفت. أب ثؼذٞب دا٘ؾ ثٝ ٔٙظٛس تبٔیٗ ٘یبصٞبی خٛأغ ٔذیشیت ٌشدیذ. دس ػبِٟبی اخیش دس صٔیٙٝ ٔذیشیت ؿیٜٛ ٞبی ٔذیشیتی دا٘ـی تبویذ ؿذٜ دا٘ؾ تحمیمبت ٌؼتشدٜ ای كٛست ٌشفتٝ اػت ٚ دس ٕٞٝ آٟ٘ب ثٝ ٘ٛػی ثش اصْٚ ثىبسٌیشی اػت. ) ٘ـبٖ ٔی دٞذ وٝ ثیٗ ػبصٔبٟ٘بی ٔختّف اص ٘ظش فشاٞٓ وشدٖ ػٛأُ صیشػبختی ٔذیشیت 5831یبفتٝ ٞبی پظٚٞـی حؼٗ صادٜ ( دا٘ؾ (فٙبٚسا٘ٝ ٚ فشٍٞٙی) تفبٚت ٔؼٙبداسی ٚخٛد داسد. فٙبٚسی اعلاػبت، ٘یشٚی ا٘ؼب٘ی ٚ آٔٛصؽ، ثش ٔذیشیت دا٘ؾ ) ٘ـبٖ ٔی دٞذ وٝ فشًٞٙ ػبصٔب٘ی،4831٘تبیح ٔغبِؼبت ٔٙٛسیبٖ ( تبثیشٌزاس ٞؼتٙذ ٚ ٟٕٔتشیٗ ػبُٔ ثش اخشای ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٖ ٞب، ػبُٔ فشٍٞٙی اػت.
  • 4 ) ٘ـبٖ دٞٙذٜ آٖ اػت وٝ ٟٔٓ تشیٗ ػبُٔ ثش فشآیٙذ ٔذیشیت دا٘ؾ، ٘یشٚی ا٘ؼب٘ی تٛإ٘ٙذ ٚ 4112یبفتٝ پظٚٞـی وب٘تش ٚ ثب٘ذٚسا ( بدٌیشی ػبصٔب٘ی اػت ٚ ٟٕٔتشیٗ ساٞىبس تٛإ٘ٙذػبصی ٘یشٚی ا٘ؼب٘ی سا ٟٔبست آٔٛصی ٚ آٔٛصؽ آٟ٘ب دس ػبصٔبٖ ٔی دا٘ذ.ی ػبصٔبٖ دا٘ؾ آفشیٗ: چٍٛ٘ٝ ؿشوت ٞبی طاپٙی پٛیبیی ٘ٛآٚسی خّك ٔی "ثذٖٚ تشدیذ اثش ٔؼشٚف ٘ٛ٘بوب ٚ تبوٝ اٚچی تحت ػٙٛاٖ ٔؼشفی ٚ تشٚیح ٔذیشت دا٘ؾ دس ػبصٔبٖ ثش خبی ٌذاؿتٝ اػت. آٟ٘ب دس تلاع ثشای ٔفْٟٛ تبثیش ثؼضایی سا دس 5991دس ػبَ "وٙٙذ آٖ سا فشآیٙذی ٔی دا٘ٙذ وٝ ثٝ ٔٛخت آٖ تٙبلضبت ٌٛ٘بٌٖٛ ػبصٔب٘ی اص عشیك تؼبُٔ ثیٗ افشاد، ػبصٔبٖ ٚ "تِٛیذ دا٘ؾ"ػبصی ).5991;ihcuekaT& akanoN(ٛ٘ذ خٛسدٜ ٚ اسصؽ آفشیٗ ٔی ٌشد٘ذٔحیظ ثٝ یىذیٍش پی ) ٘ـبٖ داد وٝ ٟٔٓ تشیٗ ػبُٔ ثشای اخشای ٔذیشیت دا٘ؾ، تشویت دسػتی اص ٔـبسوت ا٘ؼب٘ی ٚ اثضاسٞبی 3112پظٚٞؾ ٘میت ( فٙبٚسا٘ٝ اػت ٚ ٍ٘شؽ افشاد ثٝ خٙجٝ ٞبی ٔختّف ٔذیشیت دا٘ؾ، پیؾ ٘یبص ٟٕٔی دس عشح ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ اػت. ٘تبیح ب٘بدا دس صٔیٙٝ ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی دِٚتی، ٘ـبٖ داد الذأبتی وٝ دس ػبصٔبٟ٘بی دِٚتی دس پظٚٞـی دس دا٘ـٍبٜ وبسِتٖٛ و صٔیٙٝ اعلاػبت ٚ دا٘ؾ كٛست ٔی ٌیشد، ؿذیذا ػیبػی اػت ٚ تبثیش ػٕیمی ثش ػبٔلاٖ ثخؾ ػٕٛٔی ٚ ٌشٟٚٞبی ٔختّف اسثبة ). 8991;niehcS( سخٛع دس ثخؾ دِٚتی داسد ا٘دبْ دادٜ اػت. "ٔٛفمیت ػیؼتٓ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی دا٘ؾ ٔحٛس"٘بٔٝ دوتشایؾ سا ثب ػٙٛاٖ ) پبیبٖ 5112ٞبلاٚی ( ٞذف ایٗ پظٚٞؾ، تٛػؼٝ ٔذِی اػت وٝ ثتٛا٘ذ ثشای ػٙدؾ ٔٛفمیت ػیؼتٓ ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی دا٘ؾ ٔحٛس ثٝ وبس ثشدٜ فیت ػیؼتٓ، ویفیت دا٘ؾ، ویفیت خذٔبت، تٕبیُ ثٝ وبسثشد ٚ سضبیت ؿٛد، ثٛد. ػیؼتٓ ٔذیشیت دا٘ؾ ٔٛفك داسای ٔتغیشٞبی: وی وبسثش ثٛد وٝ ٔٛفمیت ػیؼتٓ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ سا ٔی ػٙدذ. یبفتٝ ٞب ٘ـبٖ داد وٝ ایٗ ٔذَ، لبثّیت وبسثشد دس ٔغبِؼبت ػیؼتٓ .)5002;iwalaH(ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ آیٙذٜ سا داسد داًص هذیریت هفَْم پیطرفت رًٍذ دِّ .ؿذ ٔغشح دا٘ؾ ٔذیشیت 1791 دٞٝ .یبفت كؼٛدی ػیش دا٘ؾ ٔذیشیت ثٝ ٔشثٛط ا٘تـبسات ٚ ؿذ افضٚدٜ دا٘ؾ ٔذیشیت إٞیت ثش 1891 دٞٝ .یبفت ؿذت دا٘ؾ ٔذیشیت حٛصٜ دس طاپٙی ٚ اسٚپبیی آٔشیىبیی، ؿشوتٟبی فؼبِیت 1991 دٞٝ اٚایُ .آٔذ پذیذ دا٘ؾ ٔذیشیت إِّّی ثیٗ ؿجىٝ ٞبی 1991 دٞٝ اٚاػظ .دسآٔذ ثضسي ٞبی ػبصٔبٖ تدبسی فؼبِیتٟبی صٔشٜ دس دا٘ؾ ٔذیشیت 1991 دٞٝ اٚاخش .داد٘ذ اختلبف دا٘ؾ ٔذیشیت ثٝ سا خٛد دسآٔذ دسكذ 55 حذٚد اسٚپبیی ثضسي ػبصٔبٟ٘بی ػْٛ ٞضاسٜ (5831 )ٔحٕذ، صادٜ، ٔٙجغ: حؼٗ ) سازهاًْای داًایی هحَر4 ٞب ا٘تـبس اعلاػبت لذست اػت ٚ تیٓ ٔحٛسی ٔذ ٘ظش اػت ٚ ثش دس ػبصٔبٖ ٞبی أشٚصی وبسوٙبٖ دس كذس لشاس داس٘ذ. دس ایٗ ػبصٔبٖ ای وٝ دس د٘یب ٚخٛد داسد دا٘ؾ اٞذاف ٚ سٚیىشدٞب تبویذ ٔی ؿٛد ٚ ٘یشٚی وبس ٔٙؼغف ٚ چٙذ ٟٔبستی اػت. أشٚصٜ ٌشا٘جٟبتشیٗ ٔبدٜ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی اػت.اػت وٝ ٘یشٚی ا٘ؼب٘ی ِٔٛذ آٖ اػت ِزا اسصؿٕٙذتشیٗ ػشٔبیٝ ػبصٔبٖ ٞب دس ٔذیشیت دا٘بیی ؿٛد ٚ ٔذیشیت دا٘ؾ دس تلاؽ اػت دا٘ؾ سا ثٝ وبلا تجذیُ وٙذ. ثب ایٗ سٚیىشد ٌزاسی ٔیدس اٍِٛٞبی خذیذ ثش سٚی دا٘ؾ ػشٔبیٝ وٙٙذ اوٖٙٛ ای پیذا ٔیوٙٙذ، ٘یشٚٞبی ٔتخلق دس ػبصٔبٖ خبیٍبٜ ٚیظٜداسد ٚ وبسٌشاٖ خذیذ ظٟٛس ٔیدیٛاسٞبی لذست تشن ثشٔی ٞبی دا٘ؾ ٞبی ثٛسٚوشاتیه خبی خٛد سا ثٝ ػبصٔبٖؿٛ٘ذ وٝ دا٘ؾ دس اختیبس داس٘ذ چشا وٝ ػبصٔبٖلذستٕٙذ ٔحؼٛة ٔیوؼب٘ی دس التلبد دا٘ـی، ػبصٔبٖ ٞب ثٝ عٛس اػٓ ٚ ػبصٔبٟ٘بی دا٘ؾ ٔحٛس ثٝ عٛس اخق، حؼبة ٚیظٜ ای سٚی وبسوٙبٖ خٛد ا٘ذ. آفشیٗ دادٜ
  • 5 دا٘ٙذ. دس ایٗ ػبصٔبٟ٘ب، وبسوٙبٖ ثباسصؽ تشیٗ ػشٔبیٝ ػبصٔبٖ ٔحؼٛة ٔی ؿٛ٘ذ. غّجٝ ایٗ داس٘ذ ٚ آٟ٘ب سا حبُٔ ثبس دا٘بیی ٔی سٚیىشد، ػجت إٞیت ثیـتش ایٗ ػشٔبیٝ عی دٞٝ ٞبی اخیش ؿذٜ ٚ ثب لشاس ٌشفتٗ دس ٌشٜٚ داسایی ٞبی ٔفٟٛٔی ٚ ٘بٔـٟٛد، ٚصٖ آٟ٘ب ).3: 5831شد؛دس ثشاثش داسایی ٞبی ٔـٟٛد ػبصٔبٖ ػٍٙیٗ تش ؿذٜ اػت(دا٘ؾ ف أشٚصٜ ٍ٘شؽ دا٘ؾ ٔحٛسی ٚ ثٟشٜ ٌیشی اص تدبسة ٚ دا٘ؾ پٟٙبٖ، ٘مـی ثٙیبدی دستٛػؼٝ خٛأغ ایفب ٔی وٙذ. ثٙبثشایٗ ثشای ایدبد دا٘ؾ ٚ ٘ٛآٚسی ثیـتش ٚ دس ٘تیدٝ افضایؾ لبثّیتٟبی ػّٕی، تىِٙٛٛطیىی، ٔذیشیتی ٚ اخشایی ػبصٔبٖ ٞب ٚ تجذیُ ٕ٘ٛدٖ آٟ٘ب ثٝ یه دا٘ؾ ٔحٛس ٚ یبدٌیش٘ذٜ ٚ اػتفبدٜ ثٟیٙٝ اص دا٘ؾ ٚ دا٘بیی ثٝ ػٙٛاٖ ثبصٚی اكّی تٛػؼٝ، پیبدٜ ػبصی ٔذیشیت دا٘ؾ اختٙبة ػبصٔبٖ ). 5831٘بپزیش اػت(سثیؼی؛ ) رٍیکردّای هذیریت داًص در سازهاى 5 سی ٔذیشیت دا٘ؾ اػت وٝ سٚیىشدٞب ثٝ ٔذیشیت دا٘ؾ ثٝ دٚ حبِت لبثُ ؿٙبػبیی اػت؛ اِٚیٗ سٚیىشد ٔجتٙی ثش ثؼذ فٙبٚ عیف ٚػیؼی اص سٚیىشدٞب، ػبٔب٘ٝ ٞب ٚ سٚؿٟبی ػّٕیبتی اػت وٝ ثٝ ٔٙظٛس حٕبیت ٚ اداسٜ فشآیٙذٞبی ٔجتٙی ثش دا٘ؾ دسثشٌیش٘ذٜ عشاحی ؿذٜ ا٘ذ؛ ثش اػبع ایٗ ٍ٘شؽ فشآیٙذ ٔذیشیت دا٘ؾ ثغٛس ػٕذٜ ثش فٙبٚسی اعلاػبت ٔجتٙی اػت. سٚیىشد دْٚ سٚیىشد ػت؛ تٕشوض ایٗ سٚیىشد ثش افشاد ٚ اػضبی ػبصٔبٖ اػت، صیشا اػتمبد ثش ایٗ اػت وٝ دا٘ؾ پذیذٜ ای اختٕبػی اػت. ثش اختٕبػی ا اػبع ایٗ سٚیىشد ثخؾ ػظیٕی اص دا٘ؾ ػبصٔبٖ، ثٝ كٛست ضٕٙی اػت وٝ لبثُ ٔـبٞذٜ ٘یؼت ٚ یىی اص دغذغٝ ٞبی ایٗ سٚیىشد ).4831تجذیُ دا٘ؾ ضٕٙی ثٝ دا٘ؾ كشیح اػت(كّٛاتی؛ عجك ایٗ دٚ سٚیىشد، ػٛأُ ٔختّفی سا ثٝ ػٙٛاٖ ػبُٔ تبثیشٌزاس ثش اػتمشاس ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘ب لّٕذاد ٔی وٙٙذ. بر رٍیکرد هثتٌی تر فٌاٍری اطلاعات - ٔٛسد ؿٙبػبیی، ثشای ٔحممبٖ ٚ وبسؿٙبػبٖ ایٗ حٛصٜ، دا٘ؾ ثٝ ػٙٛاٖ اثضاسی تّمی ٔی ؿٛد وٝ ٔی تٛا٘ذ دس ػیؼتٕٟبی اعلاػبتی دػتٝ ثٙذی، ٍٟ٘ذاسی ٚ ثبصیبثی لشاس ٌیشد. اثضاسٞبیی چٖٛ ٞٛؽ ٔلٙٛػی، اٍِٛٞبی ؿجیٝ ػبصی، ٌشٜٚ افضاس ٚ پبیٍبٜ دادٜ ٞب ٚ... ٔی تٛا٘ذ ثٝ تٛػؼٝ ایٗ سٚیىشد وٕه وٙذ. رٍیکرد هثتٌی تر افراد - یذٜ ای اص فشآیٙذٞبی پٛیب، دا٘ؾ فٙی ٚ... اػت وٝ ثٝ عٛس ثشای ٔحممبٖ ٚ وبسؿٙبػبٖ ایٗ حٛصٜ، دا٘ؾ ؿبُٔ فشآیٙذٞب، ٔدٕٛػٝ پیچ ٔؼتٕش دس حبَ تغییش ٔی ثبؿٙذ. دس ٚالغ دا٘ؾ ثٝ ػٙٛاٖ یه ٔفْٟٛ اِٚیٝ دس ٟٔبستٟبی افشاد ٔتخلق ٚ فشآیٙذٞبی ٔشتجظ ثب آٟ٘ب ).2002 ;hsenaG(ٟ٘فتٝ اػت ) فرآیٌذ هذیریت داًص در سازهاًْای داًص هحَر 6 دا٘ؾ اص ٔذیشیت وشدٖ ػّٕیبتی ثشای اص كبحجٙظشاٖ ثشخی .ٔی آیذ ٘ظش دؿٛاس ثٝ لذسی دا٘ؾ، ٔذیشیت ٚ دا٘ؾ اص ٔفْٟٛ ػبصی یه دس آٖ حضٛس داؿتٝ ٚ ٚخٛد ػبصٔبٖ دس دا٘ؾ ٔؼتٕشاً ٔذیشیت فشایٙذ آ٘بٖ، اص دیذٌبٜ ٔی وٙٙذ صیشا اػتفبدٜ فشایٙذ ٔفْٟٛ ایٗ ثش .ٌشدد ٔی سٚؿٗ ٞب ٖ ػبصٔب اػبػی دس سوٗ ثؼٙٛاٖ آٖ ٔؼتٕش حضٛس دس آٖ ٘تیدٝ داد؛ ثّىٝ ٘خٛاٞذ ای ٘تیدٝ وٛتبٜ ٔمغغ ٚ تٛصیغ دا٘ؾ، ٔؼتٙذػبصی رخیشٜ ٚ عجمٝ ثٙذی، دا٘ؾ، ؿٙبػبیی ٚ یب ٌشدآٚسی تِٛیذ ثش ٔـتُٕ دا٘ؾ ٔذیشیت فشایٙذ اػبع، اػت. دا٘ؾ دا٘ؾ ٚ وبسثشد ٘ـش داًص ضٌاسایی یا خلقالف) ؿجىٝ اص دا٘ؾ ٚ اعلاػبت اوتؼبة )1 :ٔی وٙٙذ پیـٟٙبد دا٘ؾ خّك ایٙذ فش سا ثشای ٚخٟی پٙح ٔذَ یه ٔیذٌّی ٚ دٚیٙی ػٛ، ٔؼأِٝ؛ حُ ثشای دا٘ؾ ٚ وبسثشد اعلاػبت اص خلاَ خذیذ دا٘ؾ ایدبد )3ثیشٚ٘ی؛ ٚ دسٚ٘ی دا٘ؾ ػبصی یىپبسچٝ )2 ٞبی تؼبٔلات؛ ,ooSوُ فشآیٙذ( دس ػبصٔب٘ی ٚ دی فش ػٛأُ ٘مؾ ایفبی )5 ٚ ػّٕىشد ؿشوت؛ ٚ ٘ٛآٚسی ثش خذیذ دا٘ؾ تأثیشٌزاسی )4 . ٘تبیح تحمیمبت آ٘بٖ ٘ـبٖ داد:)2002 ;yelgdiM ¥niveD
  • 6 ؿجىٝ ػبصی إٞیت ثب ثشاثش ػبصٔبٖ، ثشای اعلاػبت اوتؼبة ثشای ٔأخزی ػٙٛاٖ ثٝ سػٕی ؿجىٝ ػبصی إٞیت -1 .٘یؼت غیشسػٕی ثٛاػغٝ سا آٖ ٔی تٛاٖ ثغٛس غیشٔؼتمیٓ ثّىٝ ؿٛد؛ ٕ٘ی حبكُ ؿجىٝ دسٖٚ اص ٔؼتمیٕبً ٟٔبست یب تخللی دا٘ؾ -2 .وشد احلب اعلاػبت اوتؼبة وٙٙذٜ لٛیبً تؼییٗ دا٘ؾ، اوتؼبة تشغیت ثشای ػبصٔبٖ ػیؼتٕٟبی ٚ ٔـٛلٟب ٚ خذیذ دا٘ؾ ثشای خزة فشد تٛا٘بیی -3 .اػت تخللی ٟٔبست ٚ دا٘ؾ تشویت اكَٛ ثب ٚ ٕٞشاٜ داؿتٝ ٘مؾ ػبصٔبٖ دسػّٕىشد ٔؼأِٝ، حُ دس خلالیت ػغح اص عشیك تخللی ٟٔبست ٚ دا٘ؾ ایٗ -4 ػبصٔبٖ اػت. تٛػظ ؿذٜ خّك خذیذ دا٘ؾ ػغح دس ٔٛثش وّیذی ػبُٔ ٘ظش، تٛافك ٚ خبٔؼیت آٖ ٔبِی ػّٕىشد دس ٔثجتی ٔٛثش خٛد، ػبُٔ ٘ٛثٝ ثٝ ٚ ٌزاسدٜ اثش ؿشوت ٘ٛآٚسا٘ٝ خشٚخی ثش ٔؼتمیٕبً خذیذ دا٘ؾ ٟ٘بیتبً، -5 ؿٛد. ٔی ٔحؼٛة :داًص ب) هستٌذسازی تٕبٔی اؿتشان ٚخٝ .اػت ٔفیذ تدشثیبت ٚ دا٘ؾ ثٙذی عجمٝ ٚ ػبصی، وذٌزاسی رخیشٜ ٚ ثجت ٔؼٙبی ثٝ ٔؼتٙذػبصی اكغلاح ٔشاحُ ٔٙبثغ، اص ثشخی دس .ا٘ؼبٖ دا٘ؼت آٌبٞیٟبی ٚ ٞب دا٘ؼتٝ اص ثخـی ٞذفٕٙذ ٕ٘ٛدٖ ٔىتٛة ٔی تٛاٖ سا الذأبت ٔؼتٙذػبصی ؿذٜ اػت: ثیبٖ ایٍٙٛ٘ٝ ٔؼتٙذػبصی الذاْ ٞش ثٝ ٔشثٛط ٔذاسن ٚ اػٙبد ٔدٕٛػٝ تذٚیٗ ٚ ضجظ ٌشدآٚسی، خٛیی، پی  صٔب٘ی ٚ ٔٛضٛػی ٘ظش اص ؿذٜ یبد ٔذاسن ٚ اػٙبد ثٙذی عجمٝ ٚ تٙظیٓ  ٚ افتشاق اختلاف ثشٚص دلایُ روش ثب آٖ افتشاق ٔٛاسد تؼییٗ ٚ ػّٕىشدٞب/ثش٘بٔٝ ٞب تغجیك  :داًص تَزیع ٍ ج) تسْین اص ٚ ٕ٘ٛدٜ تٛصیغ خٛد اػضبی ٔیبٖ سا اعلاػبت ػبصٔبٖ، یه آٖ، عی اػت وٝ دا٘ؾ ا٘تمبَ دا٘ؾ، ٔذیشیت فشایٙذ اص ٌبْ ػٛٔیٗ ). 6831ٚخٛد ٔی آٚسد(ػشِه؛ ثٝ سا خذیذی دسن یب دا٘ؾ ٚ دادٜ استمبء سا عشیك یبدٌیشی ایٗ :داًص کارتردد) ٌبْ ٟٕٔتشیٗ سا ٔشحّٝ ایٗ كبحجٙظشاٖ، اص ثؼیبسی .اػت ػبصٔب٘ی ثٟجٛد ػّٕىشد خٟت دس دا٘ؾ وبسثشد دا٘ؾ، ٔذیشیت غبیی ٞذف وبسثشد ٌشٚ دس ثّىٝ ٘یؼت، دا٘ـی ػشؿبس ٚ غٙی ٔٙبثغ داؿتٗ ثٝ ٔٙٛط تٟٙب سلبثتی، ٔضیت صیشا ٔی دا٘ٙذ دا٘ؾ ایٙذ ٔذیشیت فش دس ثٟجٛد ثشای خذیذ دس ٔٛلؼیتٟبی سا تدبسة ثٟتشیٗ وبسوٙبٖ اػت. صٔب٘ی وٝ ػبصٔب٘ی تلٕیٕبت ٚ ػّٕیبت دس دا٘ـی ٔٙبثغ آٖ ٔی ٌیش٘ذ، ٔی ثىبس ػّٕىشدؿبٖ ثٟجٛد ثشای خذیذ ٔٛلؼیتٟبی دس سا تدبسة ثٟتشیٗ وبسوٙبٖ ٔی ٌیش٘ذ، وٝ ثىبس ػّٕىشدؿبٖ ).6831دٞٙذ(ػشِه؛
  • 7 هذیریت داًص پیادُ سازی الگَّای )7 دادٜ ٌشدآٚسیوٝ ؿٛد ٔی آغبص اػبػی فشضیٝ ایٗ ثب اػت ٚ دا٘ؾ ٔذیشیت اكّی ٔحٛس دا٘ؾ، ثٝ ػپغ ٚ اعلاػبت ثٝ دادٜ تجذیُ اعلاػبت فٙبٚسی ٚ ا٘ؼب٘ی تؼبُٔ فشایٙذٞبی ثشخی اص عشیك ٞب دادٜ ٚ داسد تیٓ) لشاس یب ػبصٔبٖ (ٚاحذ اكّی ٞبی اسصؽ تأثیش تحت (ثٝ اعلاػبت)، دادٖ ٔؼٙب ٞب، دادٜ تدٕغ (ٔحیظ)، صٔیٙٝ دس ٔٛخٛد فشایٙذٞبی عشیك اص ػپغ .یبثٙذ ٔی ٔؼٙب اعلاػبت ػٙٛاٖ ثٝ ).611-131: 4831(افشاصٜ؛ تجذیُ ٔی ؿٛد ػبصٔبٖ دس ٌیشی تلٕیٓ ثب ٔشتجظ دا٘ؾ ثٝ تأُٔ، ٚ تفىش تشویت، ایٗ اص ثشخی ثٝ اٍِٛ ٞش وٝ اػت ؿذٜ ؿٙبػبیی ای ٌب٘ٝ ٞفت ٞبی خٙجٝ ، ؿذٜ ٔختّف ا٘دبْ اٍِٛٞبی ٔیبٖ وٝ ای ٔمبیؼٝ دس ؿٙبػبیی دا٘ؾ، ٞبی تؼییٗ ٞذف : اص ػجبستٙذ ٞب خٙجٝ اػت. ایٗ ٘ذادٜ لشاس تٛخٝ ٔٛسد سا دیٍش ثشخی ٚ وشدٜ ٞب اؿبسٜ خٙجٝ . دا٘ؾ اسصیبثی ٚ دا٘ؾ اص ٚ اػتفبدٜ تؼٟیٓ دا٘ؾ، ٍٟ٘ذاسی دا٘ؾ، تٛػؼٝ دا٘ؾ، وؼت دا٘ؾ، ایٗ .ا٘ذ ٜ داد ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘ب پیـٟٙبد ػبصی ٜ پیبد ثشای ػیٗ فت ٜ اٍِٛی ػٙٛاٖ ثب سا خٛد ٌشاٚس ٚ داٚ٘پٛست اٍِٛی ػجبستٙذ اص: ثؼظ، تؼٟیٓ، وٝ ٌشفتٝ ِمت ػیٗ ٞفت اٍِٛی سٚی ٞبػت، ثٙب ؿذٜ ٚ اص ایٗ آٖ اَٚ حشف وٝ ٚاطٜ ٞفت ٔجٙبی ثش اٍِٛ ).1002;tropnevaD & revorG(تؼخیش ٚ تلشف، خّك، ٕٞىبسی، ٔلشف وشدٖ، استجبط ٚ فشًٞٙ. دا٘ؾ، خّك اػت: ؿذٜ صیش تـىیُ ی ٔشحّٝ چٟبس اص وٝ دادٜ پیـٟٙبد دا٘ؾ ٔذیشیت ػبصی پیبدٜ ثشای دیٍش اٍِٛیی "ٞیىغ" )1002 ;grebmA(وبسٌیشی. ثٝ ، وشدٖ ٘ـش ، رخیشٜ " آؿىبس دا٘ؾ"ٚ " پٟٙبٖ دا٘ؾ" ٔفْٟٛ .اؿتٝ ا٘ذ د دا٘ؾ ٔذیشیت ٔجبحث ثش ثؼیبسی تأثیش "تبوٛچی" ٚ" ٘ٛ٘بوب"ٔغبِؼٝ ٌؼتشدٜ ٌشایی ٞٓ ثٝ تٛخٝ ثب ثٙذی، تمؼیٓ ایٗ دس . اػت ؿذٜثٙذی عجمٝ ػبصٔب٘ی یبدٌیشی ی ٘ظشیٝ سیضی عشح ثشای "٘ٛ٘بوب" تٛػظ پٟٙبٖ ٚ آؿىبس دا٘ؾ ٘ٛع دٚ ثش سا اٍِٛ خٛد ا٘ذ. ایٗ وشدٜ ٌزاسی پبیٝ سا اٍِٛی خٛد دا٘ؾ، آ٘بٖ آؿىبس ٚ پٟٙبٖ ٞبی ؿىُ ثیٗ ٚ ٌشٚٞی فشدی، دس تٕبٔی ػغٛح ػبصٔب٘ی (ػغح آٖ ایدبد چٍٍٛ٘ی ٚ دیٍش یه ثٝ ٞب آٖ تجذیُ ی ٘حٜٛ ٚ ثٝ داؿتٝ ٔجزَٚ . داسد تٛخٝ ػبصٔب٘ی) ٌزسا٘ذٖ چٙیٗ ٞٓ .ؿٛد ٔی ٟ٘بدیٙٝ دس ػبصٔبٖ، آٔذٜ دػت ثٝ آؿىبس دا٘ؾ ٔشحّٝ، ایٗ دس پٌْاى): تِ (آضکار سازی درًٍی ).5991;ihcuekaT& akanoNداسد. ( پی دس ٘یض سا ؿخلی خذیذ ثشای افشاد، آفشیٙؾ دا٘ؾ، ضٕٙی ٔشحّٝ ایٗ
  • 8 استراتژیْای تِ کارگیری هذیریت داًص) 8 كبحجٙظشاٖ ثشای ثىبسٌیشی ٚ پیبدٜ ػبصی ٔذیشیت دا٘ؾ ٚ اػتفبدٜ اص دا٘ؾ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی دس ػبصٔبٖ ٘ظشیٝ ٞبی صیبدی سا پیـٟٙبد ثىبسٌیشی ٔذیشیت دا٘ؾ ٔی وٙٙذ. أشٚصٜ دس ػبصٔبٟ٘ب تبویذ ػٕذٜ ثش إٞیت ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی ٚ ٚاحذٞبی ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی دس استجبط ثب ٔی ثبؿذ. افضایؾ سلبثت، ٚ ِضْٚ وؼت ثشتشی سلبثتی، ٔٛخت ؿذٜ اػت وٝ ػبصٔبٖ ثٝ دا٘ؾ خٕؼی وبسوٙبٖ خٛد ثٝ ػٙٛاٖ یه اثضاس سلبثتی ٚ اػتشاتظیه ٍ٘بٜ وشدٜ ٚ ٕٞىبسی ٚ تؼبُٔ ٔیبٖ افشاد سا ٔٛسد تـٛیك ٚ پبداؽ لشاس دٞذ. ػلاٜٚ ثش ایٗ، حشوت ػبصٔبٖ ثٝ ٞذف ٟ٘بیی چٖٛ تٕشوض صدایی، تفٛیض اختیبس، ػبختبس ؿجىٝ ٞب ٚ ٟٔٙذػی ٔدذد ثش إٞیت دا٘ؾ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی ٚ ثىبسٌیشی ػٛی ثٝ ٞش حبَ ثىبسٌیشی ٚ اخشای ٔٛثش ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘ب ٘یبصٔٙذ یه دیذٌبٜ اػتشاتظیه ٚ آٖ ثیؾ اص پیؾ ٔی افضایذ. اِٚیٝ ٕٞشاٜ ثب ٞضیٙٝ ٞبی صیبدی ثبؿذ؛ ثٙبثشایٗ دس ٘ظش ٌشفتٗ خبیٍبٜ ػبصٔبٖ ٚ اعٕیٙبٖ اص ساٞجشدی ثٛدٜ ٚ ٔی تٛا٘ذ دس ٔشحّٝ ٞبی ).0002 ;renoops & namiloS(تٙبػت ٚ ثٝ ٔٛلغ ثٛدٖ ا٘دبْ تلاؿٟبی ٔذیشیت دا٘ؾ ثؼیبس ٟٔٓ اػت ایجاد ارتثاط تیي هذیریت داًص تا جْت گیری ّای راّثردی ٍ استراتژیک سازهاى  تلٕیٓ ٌیشی ٔٙبػت دس ٘حٜٛ ثىبسٌیشی ٚ اػتفبدٜ ٔٙبػت اص دا٘ؾ ثب ٔذیشیت دا٘ؾ، یه ػبُٔ حیبتی دس ػبصٔبٖ، دس استجبط ) تٛخٝ ٔؼبٚی ثٝ ایٗ دٚ ٘ٛع دا٘ؾ دس ػبصٔبٖ ٞب ٔی تٛا٘ذ 9991ضٕٙی دس ٔمبثُ دا٘ؾ آؿىبس اػت. اص ٘ظش ٞب٘ؼٗ ٚ ٕٞىبساٖ ( سٚیىشد، ثؼتٍی ثٝ اثضاس ػبصٔبٖ، صٔیٙٝ ٞبی ػٛدآٚس ٚ ٘یبصٞبی ػبصٔبٖ ثٝ ساٜ حُ ٔخبعشٜ آٔیض ثبؿذ. دس ایٗ ساثغٝ اتخبر ثٟتشیٗ ٞبی ٔؼِٕٛی ٚ ػبدٜ یب ساٜ حُ ٞبی پیچیذٜ ٚ ٔٙحلش ثٝ فشد داسد. اٌش ػبصٔب٘ی ثب اتخبر یه ساٜ حُ ٚ تذٚیٗ یه دػتٛاِؼُٕ ثتٛا٘ذ ثش دا٘ؾ آؿىبس تبویذ وٙذ. ٔؼٙی ایٗ تبویذ اص ٘ظش ػّٕیبتی، ثٝ ٘یبصٞب ٚ خٛاػتٝ ٞبی ٔـتشیبٖ خٛد پبػخ دٞذ، ثٟتش اػت وٝ ثیـتش ٚ تبویذ وٕتش ثش ػیؼتٕٟبی خجشٜ ٚ پیـشفتٝ اعلاػبتی اػت. اص ػٛی دیٍش اٌش ػبصٔبٖ ٞب ثشای TIیؼٙی ػشٔبیٝ ٌزاسی ثیـتش دس ذ اػتشاتظی ٔذیشیت دا٘ؾ خٛد سا ثش پبػخ دادٖ ثٝ ٘یبصٞبی ٔحیغی، ٘یبصٔٙذ ساٜ حُ ٞبی ثىش ٚ ٔٙحلش ثٝ فشد ٚ پیچیذٜ ثبؿذ، ثبی ثىبسٌیشی دا٘ؾ ضٕٙی ثٙب ٟ٘بدٜ ٚ اص ا٘ذیـٝ ٞب ٚ ٚ افىبس وبسؿٙبػبٖ، كبحجٙظشاٖ ٚ ا٘ذیـٝ ٞبی پٟٙبٖ ٚ خبسی دس ٔیبٖ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی اػتفبدٜ ٕ٘بیٙذ.
  • 9 تعییي هٌافع ٍ هسیت ّای تلاش ّای هرتَط تِ هذیریت داًص  ٌیشی ٔذیشیت دا٘ؾ دس چٟبس ؿشوت تّٝ تىت، ٔبیىشٚػبفت، ٞیِٛت پبوبسد ٚ اس٘ؼت ٚ یبً٘ دس یه ٔغبِؼٝ ٌؼتشدٜ ثش سٚی ثىبس تبثیش ٔذیشیت دا٘ؾ ثش ثٟجٛد ویفیت ٚ افضایؾ ثٟشٜ ٚسی سا ٘ـبٖ داد٘ذ. ثب ٔـبٞذٜ ٘تبیح حبكُ اص ٘تبیح تحمیمبت سٚؿٗ اػت وٝ ثبؿذ. أشٚصٜ ػلاٜٚ ثش ؿشوتتٟبی ثضسي ٚ چٙذّٔیتی، تٛخٝ صیبدی ثىبسٌیشی ٔذیشیت دا٘ؾ ثب چٝ ٔضایب ٚ ٔٙبفؼی ٔی تٛا٘ذ ثٝ ٕٞشاٜ ثٝ ثىبسٌیشی ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی وٛچه ٚ ٔتٛػظ ٘یض ؿذٜ اػت. افسایص تْرُ ٍری تْثَد کیفیت ًام ضرکت تلِ تکت دػتشػی ثٝ ٞضاساٖ وبسؿٙبع ٚ خجشٜ دس صٔیٙٝ ٞبی فٙی - ػٛأُ پیچیذٜ ٔحیغیتٟیٝ ٘شْ افضاسٞبیی ثشای ؿٙبػبیی - تبویذ ثش اسصؽ افضایی اعلاػبت - تٛػؼٝ ػبختبس دا٘ؾ - ٔٛفمیت ثبلا دس ثىبسٌیشی اعلاػبت ثیشٚ٘ی وؼت ٟٔبستٟبی ؿغّی خذیذ تٛػظ وبسوٙبٖ - هایکرٍسافت ایدبد پشٚفبیُ آ٘لایٗ وبسوٙبٖ داسای ٟٔبست ٔتٙبػت ثب ؿغُ - افضایؾ استجبط ثیٗ وبسوٙبٖ - ٌؼتشؽ ٔشص سلبثتی وبسوٙبٖ - ا٘دبْ اثتىبسٞبی ٔتؼذد ٔشثٛط ثٝ تؼٟیٓ ٚ تٛصیغ دا٘ؾ - ّیَلت پاکارد ساٜ ا٘ذاصی ؿجىٝ ٞبی تٛصیغ دا٘ؾ - افضایؾ دا٘ؾ وبسوٙبٖ دس صٔیٙٝ دس صٔیٙٝ ٞبی سلبثت، - ثبصاسیبثی، تٛػؼٝ ٔحلَٛ ٚ ٌؼتشؽ ٔشص سلبثتی ارًست ٍیاًگ ٔذیشیت دا٘ؾتذٚیٗ اػتشاتظی - ایدبد ٚاحذٞبی وؼت ٚ وبس ثٝ ٔٙظٛس خّك، رخیشٜ وشدٖ ٚ دس خشیبٖ ا٘ذاختٗ - دا٘ؾ دسكذ افضایؾ دسآٔذ 44 - ایدبد صٔیٙٝ ٞبی ا٘تمبَ دا٘ؾ ٔیبٖ وبسوٙبٖ ٚ - ٔـبٚساٖ )9991ٔٙجغ: كذسی ٔه وٕپیُ ( اًتخاب ترًاهِ هٌاسة هذیریت داًص  اص ٘ظش ٞب٘ؼٗ ٕٞىبساٖ اتخبر یه اػتشاتظی ٔذیشیت دا٘ؾ، ٘یبصٔٙذ پبػخ ثٝ ػٝ ػٛاَ دس استجبط ثب ٘یبص ثبصاس، ٘یشٚٞبی خّٛثش٘ذٜ ٚ ) ثب تؼییٗ چٟبس ٘ٛع تجذیُ دا٘ؾ، 5991ٍ٘ی اسائٝ پبػخ ٔٙبػت ثٝ ؿشایظ حبوٓ ثش ػبصٔبٖ اػت. ٘ٛ٘بوٛ ٚ تبوٛؿی (ٔحشن ٚ چٍٛ یؼٙی ثیشٚ٘ی ػبصی، دسٚ٘ی ػبصی، خبٔؼٝ پزیشی ٚ تشویجی اص ایٗ ػٝ ٔٛسد ٔؼتمذ٘ذ وٝ ثش٘بٔٝ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ یه ػبصٔبٖ، ثٝ بصٔبٖ ٞش چٟبس ٘ٛع ٘یبص داسد. ثٝ ٞش حبَ، ثش٘بٔٝ سیضی ٔذیشیت دا٘ؾ ثبیذ ثب سٚیىشد تـٛیك ٚ تشغیت تٛصیغ ٚ تؼٟیٓ دا٘ؾ دس ػ ٕٞشاٜ ثٛدٜ ٚ ٔـبسوت وبسوٙبٖ ػبصٔبٖ سا ثٝ د٘جبَ داؿتٝ ثبؿذ. ایجاد هحیط ٍ جَ حوایتی ترای ترًاهِ ّای هذیریت داًص  ثؼیبسی اص ػبصٔبٟ٘ب اص فشًٞٙ حٕبیت اص الذأٟبی ٔذیشیت دا٘ؾ ثشخٛسداس ٘یؼتٙذ. دس اسصیبثی ػّٕىشد ٚ عشاحی ػیؼتٓ ٞبی ) ٔؼتمذ اػت وٝ ٚاحذ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی ٞش 9991وبسوٙبٖ ٚ ٔذیشاٖ تٛخٝ ٔی ؿٛد. كذسی وٕجیُ (پبداؽ، وٕتش ثٝ ػّٕىشد دا٘ـی -ػبصٔبٖ ٔی تٛا٘ذ ثب ایفبی ٞفت ٘مؾ، خٛ حٕبیتی ٔضثٛس سا فشاٞٓ ٕ٘بیذ: ثشٌضاسی اختٕبػبت ٚ تـىیُ ٔشاػٓ ػبصٔب٘ی  تٟیٝ خب ٚ ٔىبٖ ٔٙبػت ثشای تجبدَ ایذٜ  بصٔبٖ ایدبد خٛ اػتٕبد ثیٗ وبسوٙبٖ ػ  افضایؾ تفبٚتٟبی فشٍٞٙی ٚ صثب٘ی ثیٗ وبسوٙبٖ  تؼییٗ صٔبٖ ٔٙبػت ثشای تلاؽ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ  یبدٌیشی ٚ دسع ٌشفتٗ اص خغبٞب ٚ اؿتجبٞبت  دسٌیش وشدٖ ٚ حٕبیت ٔذیشاٖ ػبِی ػبصٔبٖ اص ثش٘بٔٝ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ 
  • 11 ایفبی ٘مؾ ٞبی ٔضثٛس ٌشچٝ خٛد ٘یبص ثٝ فشًٞٙ ػبصٔب٘ی خبف خٛد داسد أب اص ػٛی دیٍش تبثیش ثؼضایی ثش خٛ ٚ فشًٞٙ ػبصٔب٘ی داؿتٝ ٚ ثؼتش ٔٙبػجی سا ثشای اخشای ثش٘بٔٝ ٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ فشاٞٓ ٔی آٚسد. ) هذیریت داًص تِ عٌَاى عاهل هسیتی در سازهاًْای اهرٍز9 ثٝ ٔٛضٛع ایٗ إٞیت اػت. اعلاػبت ػلش سلبثتی ٚ ؿشایظ دس ٞب ؿشوت ٔٛفمیت ػٛأُ تشیٗ ٟٔٓ اص یىی ػبصٔب٘ی دا٘ؾ ٔذیشیت ٘یض ؿبخلی ٚ ػبصٔبٖ فىشی ػشٔبیٝ ی ٔٙضِٝ ثٝ ٚ وٙٙذ ٔی ٌیشی ا٘ذاصٜ سا خٛد دا٘ؾ ٞب، اص ػبصٔبٖ ؿٕبسی أشٚصٜ وٝ اػت حذی وٙٙذ. ٔی ٔٙؼىغ خٛد ٞبی ٌضاسؽ دس ؿشوتٟب ثٙذی دسخٝ ثشای ساص ثمبء ٚ ٔٛفمیت ػبصٔبٟ٘ب دس ٔحیظ سلبثتی أشٚص، ایدبد، حفظ ٚ تذاْٚ ٔضیت سلبثتی پبیذاس اػت. ثٝ اػتمبد پٛستش ٔضیت سلبثتی ٘یض )9891(اسصؿٟبی لبثُ اسائٝ ؿشوت ثشای ٔـتشیبٖ اػت، ثٝ ٘حٛی وٝ ایٗ اسصؽ ٞب اص ٞضیٙٝ ٞبی ٔـتشی ثبلاتش ثبؿذ. ٔیٙتضثشي ذ اػت ٔضیت سلبثتی ثشای یه ػبصٔبٖ صٔب٘ی حبكُ ٔی ؿٛد وٝ دس یه ثبصاس سلبثتی وبلا ٚ خذٔبتؾ سا اص وبلا ٚ خذٔبت ٔؼتم سلجبیؾ ٔتٕبیض ػبصد. ٔضیت سلبثتی ٚالؼی یه ػبصٔبٖ ػٕذتب ثش اػبع ػشٔبیٝ دا٘ـی ثٙب ٟ٘بدٜ ٔی ؿٛد، ثذیٗ ٔؼٙی وٝ یىی اص ٟٔٓ تشیٗ چبِؾ ٞبی یٝ ا٘ؼب٘ی ثٝ ػشٔبیٝ دا٘ـی دس ػبصٔبٖ اػت. دس ایٗ ساػتب، ٔذیشیت دا٘ؾ ٔی تٛا٘ذ ثٝ ػٙٛاٖ آٖ ثخـی اص ٔذیشیت، تجذیُ ػشٔب فشآیٙذ ٔذیشیت تؼشیف ؿٛد وٝ ثش تحّیُ ٘ظبْ ٔٙذ، ثش٘بٔٝ سیضی، ا٘جبؿت، خّك، تٛػؼٝ ٚ وبسثشد دا٘ؾ ػبصٔبٖ تٕشوض داسد ٚ ػؼی ).1002;retaC(دا٘ـی ثٝ ٔٙظٛس ایدبد ٔضیت سلبثتی تجذیُ وٙذداسد تب حذ صیبدی ػشٔبیٝ ا٘ؼب٘ی سا ثٝ ػشٔبیٝ إٞیت ٚ خبیٍبٜ ٔٙحلش ثٝ فشد ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی دس ٔٛلؼیت سلبثتی ٞش ػبصٔبٖ ٞش كبحجٙظشی سا ثش آٖ ٔی داسد تب ثٝ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی ثٝ اٍ٘یضٜ، ٔؼئِٛیت پزیشی ٚ ٔـبسوت ػٙٛاٖ ثباسصؽ تشیٗ ػشٔبیٝ ػبصٔب٘ی، ثٝ كٛست ٔؼتمُ ٍ٘بٜ وٙذ. دا٘بیی، ٟٔبست، تدشثٝ ٚ خٛیی افشاد ػبصٔب٘ی ٔی تٛا٘ذ ٔضیت سلبثتی پبیذاس سا ثشای ػبصٔبٖ ایدبد وٙذ، ٔـشٚط ثش ایٙىٝ ٔحیظ ٔٙبػت ٚ ػبص ٚ وبس ٔٛفمیت دس ػبصٔبٖ ٚخٛد داؿتٝ ثبؿذ. شثخؾ دا٘بیی خٕؼی ػبصٔبٖ سا تؼٟیُ ٔذیشیت دا٘ؾ، ٘مؾ حیبتی دس حٕبیت اص یبدٌیشی دس ػبصٔبٖ ایفب ٔی وٙذ، صیشا تؼٟیٓ اث ٔی وٙذ. ٔذیشیت دا٘ؾ فشآیٙذ ػیؼتٕبتیه ٔٙؼدٕی اػت وٝ تشویت ٔٙبػجی اص فٙبٚسیٟبی اعلاػبتی ٚ تؼبٔلات ا٘ؼب٘ی سا ثىبس ٔی د، ػیبػتٟب ٌیشد تب ػشٔبیٝ ٞبی اعلاػبتی ػبصٔبٖ سا ؿٙبػبیی، ٔذیشیت ٚ تؼٟیٓ وٙذ. ایٗ داساییٟب ؿبُٔ پبیٍبٟٞبی اعلاػبتی، اػٙب ٚ سٚیٝ ٞب ٔی ؿٛد. ػلاٜٚ ثش ایٗ، ٞٓ دا٘ؾ آؿىبس ٚ ٞٓ دا٘ؾ ضٕٙی، وبسوٙبٖ سا ؿبُٔ ٔی ؿٛد ٚ اص سٚؿٟبی ٔتٙٛع ٚ ٌؼتشدٜ ).3831ثشای تلشف، رخیشٜ ػبصی ٚ تؼٟیٓ دا٘ؾ دس داخُ یه ػبصٔبٖ اػتفبدٜ ٔی وٙذ(ثبثبیی؛ ) ًتیجِ گیری11 التلبدی اسصؽ خّك ثب ثبیذ ٘ـٛد، تّمی ٔٛلتی ػشٌشٔی یه ػٙٛاٖ ثٝ ٚ تٟٙب ؿٛد ٔب٘ذٌبس ثخٛاٞذ ٞب ػبصٔبٖ دس دا٘ؾ ٔذیشیت اٌش تٛخٝ ثب اثتذا ثبیؼتی ٔذیشیت دا٘ؾ فشاٌشد ثخؾ اثش ٚ وبسآٔذ اخشای ثشای ٞب ػبصٔبٖ سٚ ٕٞیٗ اص. وٙذ ثشلشاس سلبثتی پیٛ٘ذ ٔضیت ٚ ثشای ػبصٔبٖ اكّی ٌیشی خٟت تب ٕ٘بیٙذ ا٘تخبة سا خٛد ٔذیشیت دا٘ؾ ساٞجشد ، ػبصٔبٖ دس ٔٛخٛد پٟٙبٖ ٚ آؿىبس ٞبی دا٘ؾ ثٝ .ؿٛد تؼییٗ دا٘ؾ صٔیٙٝ ٔذیشیت دس ٌزاسی ػشٔبیٝ اثش ثخـی فشآیٙذٞبی ٔذیشیت دا٘ؾ ثشای سؿذ ٚ سلبثت دس فضبی ٔتغیش ٚ ٔتحَٛ د٘یبی أشٚص ثٝ ا٘غجبق آٖ ثب اِضأبت ساٞجشدٞبی ) ثیبٖ ٔی داس٘ذ وٝ ػّی سغٓ تبییذ ٌؼتشدٜ ایٗ أش وٝ ػشٔبیٝ فىشی ٔٙجغ حیبتی 1112ٕٚٞىبسا٘ؾ(ػبصٔبٖ ثؼتٍی داسد. ٘ٛ٘بوٛ ثشتشی سلبثتی اػت، أب ؿٙبخت ا٘ذوی دسثبسٜ ایٙىٝ چٍٛ٘ٝ ػبصٔبٟ٘ب ػشٔبیٝ فىشی سا اص عشیك ٔذیشیت دا٘ؾ خّك ٔی وٙٙذ، ٚخٛد اػت. ایٗ صٔیٙٝ ٔـتشن ٔی تٛا٘ذ فیضیىی، ٔدبصی یب فىشی ثبؿذ. خّك داسد. ثٝ اػتمبد آٟ٘ب خّك دا٘ؾ ٘یبصٔٙذ صٔیٙٝ ٞبی ٔـتشن دا٘ؾ ثشخلاف اعلاػبت ٕ٘ی تٛا٘ذ خذا اص صٔیٙٝ ثبؿذ. ایٗ أش ثیبٍ٘ش آٖ اػت وٝ ػّٕىشد ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘ب، ثبیذ ٔٙغجك ثب اِضأبت خّك دا٘ؾ افشاد ٚ ٌشٟٚٞبیی ثبؿذ وٝ دس خّك دا٘ؾ دسٌیش ؿذٜ ا٘ذ.
  • 11 ایٗ ٔمبِٝ ػؼی ؿذ تب إٞیت ٚ خبیٍبٜ ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘ب ثٝ ػٙٛاٖ ٔضیت سلبثتی دس ػلش دا٘بیی تـشیح ٚ تجییٗ ؿذٜ دس ثبؿذ. ثٙبثشایٗ ثبیؼتی ػبصٔبٟ٘ب ثٝ د٘جبَ ایٗ ثبؿٙذ تب ثب ؿٙبخت ػبصٔبٖ ٚ ثب تٛخٝ ثٝ ٘یبص ػبصٔبٖ اٍِٛٞبی ٔٙبػت ثىبسٌیشی ىبس ٌیش٘ذ ٚ ثب ثٟشٜ ثشداسی ٚ اػتفبدٜ كحیح اص ٔٙبثغ ٘بٔـٟٛد ثٝ ٔضیت سلبثتی ٘بئُ ؿٛ٘ذ.ٔذیشیت دا٘ؾ سا دس ػبصٔبٖ ث اػتمشاس ٔذیشیت دا٘ؾ فشكت ٔٙبػجی سا ثشای ثٟؼبصی دس ػّٕىشد وبسوٙبٖ ٚ ٔضیت سلبثتی دس اختیبس ػبصٔبٖ ٞب لشاس ٔی دٞذ. ایی ٞبی ٘بّٕٔٛع ٚ ػشٔبیٝ ٞبی فىشی ٚ دا٘ـی خٛد ثٙب ٟ٘بدٜ ا٘ذ. ػبصٔبٖ ٞبی أشٚصی پبیٝ ٞبی ٔضیت سلبثتی پبیذاس خٛد سا ثش داس ثٙبثشایٗ یىی اص ٟٔٓ تشیٗ ٚ حیبتی تشیٗ ٔٙبثؼی اػت وٝ ػبصٔبٖ ٔی تٛا٘ذ دس ٔذیشیت ساٞجشدی خٛد اص ٔضیت ٞبی آٖ ثٟشٜ ٔٙذ اػت. ؿٛ٘ذ ٚ دس حبَ حبضش ایٗ ػشٔبیٝ ػبصٔب٘ی ثیؾ اص ٞش صٔبٖ دیٍشی حبئض إٞیت ؿٙبختٝ ؿذٜ منابع فارسی: أیشوجیش دا٘ـٍبٜ اَٚ، چبح ػبصی)، پیبدٜ ٚ ٌیشی ا٘ذاصٜ ٔذِٟب، دا٘ؾ(ٔفبٞیٓ، )؛ ٔذیشیت4831ػجبع، ( افشاصٜ، )1 8ٔذیشیت دا٘ؾ ػبصٔب٘ی، ؿٕبسٜ "سٚیىشدٞب ٚ ػٛأُ وّیذی ٔٛفمیت دس ٔذیشیت دا٘ؾ")؛ 4831اثغحی، حؼیٗ ٚ كّٛاتی، ػبدَ ( )2 641تّفیك ٔذیشیت دا٘بیی ٚ یبدٌیشی ػبصٔب٘ی ، تٟشاٖ ٔبٞٙبٔٝ تذثیش، ؿٕبسٜ ) 3831ثبثبیی،ایبصالله ( )3 آٔٛصؽ ٚ تحمیمبت ٔٛػؼٝ :تٟشاٖ چبح، ٔذیشیت دا٘ؾ، دیذٌبٜ اص ٔذیشاٖ تدشثیبت ػبصی ٔؼتٙذ .) 5831 ( ػؼیذ ٔمذْ، خؼفشی )4 .ٔذیشیت ػبِٝ دوتشی، دا٘ـٍبٜ فشدٚػی ٔـٟذس "ثشسػی ػٛأُ صیشػبختی ٔذیشیت دا٘ؾ دس دِٚت") 6831حؼٗ صادٜ، ٔحٕذ ( )5 471تٟشاٖ، ٔدّٝ تذثیش ؿٕبسٜ "اداسٜ اثشثخؾ ػبصٔبٖ ٞبی دا٘بیی ٔحٛس")؛ 5831دا٘ؾ فشد، وشْ الله ( )6 (ٔغبِؼٝ ٔٛسدی ؿشوت "اسائٝ ٔذَ ٔفٟٛٔی خٟت اػتمشاس ٔذیشیت دا٘ؾ دس ػبصٔبٟ٘بی ایشا٘ی ") 8831سثیؼی، ػّی ٚ ٔؼبِی ٟٔٙبص ( )7 97؛ ف9تٟشاٖ)، فلّٙبٔٝ ٔذیشیت ٚ ٔٙبثغ ا٘ؼب٘ی، ؿٕبسٜ پبلایؾ ٘فت ػبصٔبٖ یبدٌیش٘ذٜ (ٔجب٘ی ٘ظشی، اٍِٛٞبی تحمیك ٚ ػٙدؾ) تٟشاٖ ")؛ 5831ػجحب٘ی ٘ظاد، ٟٔذی، ؿٟبیی، ثٟٙبْ ٚ ػّیشضب یٛصثبؿی ( )8 ٘ـش یؼغشٖٚ .٘ٛس پیبْ دا٘ـٍبٜ ا٘تـبسات :اَٚ چبح دا٘ؾ، ٔذیشیت :) 6831 ( ٔحٕذػّی ػشِه، )9 79-411، 731ػبَ ٞدذٞٓ، ؿٕبسٜ "ٔذیشیت دا٘ؾ ٚ وبسوشدٞبی آٖ دس ػبصٔبٖ ") 8831ٞب٘ی، حؼٗ (فشا )11 ٘یشٚی تٛصیغ ؿجىٝ ٞبی وٙفشا٘غ دٕٞیٗ"ثشق ٘یشٚی تٛصیغ ؿشوتٟبی دس دا٘ؾ ٔذیشیت")؛ 4831ایُ وب ( ساؿیٗ ٚ سضب فشاٞب٘ی، )11 ٘ب ثی ٔذیشیتی، تٟشاٖ، ٚ التلبدی اختٕبػی، ثشق ٔغبِؼبت تشخٕٝ پشٚیض ثختیبسی، تٟشاٖ، ا٘تـبسات ػبصٔبٖ ٔذیشیت "ػبصٔبٖ اػتشاتظی ٔحٛس") 5831وبپلاٖ، ساثشت.اع ٚ ٘ٛستٖٛ، دیٛیذ. پی ( )21 كٙؼتی 61 ؿٕبسٜ تٛػؼٝ، ٚ ٔذیشیت ٘ٛآٚسی، ٔحٛسیت ثب دا٘ؾ )؛ ٔذیشیت8312( ػظیٓ، صاسػی، ٚ اكغش ٔـجىی، )31 )، ػّؼّٝ ٔجبحثبت التلبدی ٚ ٔذیشیتی، تٟشاٖ، ٔٛػؼٝ ػبِی 3ٔذیشیت دا٘بیی ٔحٛس( التلبد ٚ ") 4831ٔٙٛسیبٖ، ػجبع ٚ ٕٞىبساٖ ( )41 آٔٛصؽ ٚ پظٚٞؾ ٔذیشیت ٚ ثش٘بٔٝ سیضی ثٟبس اَٚ ؿٕبسٜ چٟبسدٞٓ، دٚسٜ وتبة، فلّٙبٔٝ ٞب، ػبصٔبٖ دس دا٘ؾ ٔذیشیت ٚ )، دا٘ؾ2831فیشٚص، ٔٛػی، ( یٕیٗ )51 HTWR na tareteR ,tnemeganaM egdelwonk nov gnuredrof ruz emetysziernA .)1002( ,.M ,grebmA )1 .89-95 .PP .nehcaA neewteb noitcaretnI eht gninimaxE :noitazinagrO ni tnemeganaM egdelwonK )1002( ,D.G ,ttahB )2 57-86.pp ,1.oN ,5.loV ,tnemeganaM egdelwonK fo lanruoJ ”elpoep dna seuqinhceT ,ygolonhceT evititepmoc s’mrif a gnipoleved fo snaem a sa tnemeganaM egdelwonK )1002( ,zamoT ,retaC )3 .351-331 .pp 2-1.oN 6.loV tnemeganaM .egatnavda .”ydutS laciripmE dna ledoM weN a :latipaC lautcelletnI gnirusaeM )4002( Y.H ,eiX dna .Z ,uhZ ,.J ,nehC )4 212-591.pp ,1.oN ,5.loV ,latipaC lautcelletnI fo lanruoJ dravraH ,wonk yeht tahw eganam noitazinagro woH : egdelwonk gnikrow ,)8991( .H .I ,tropnevaD )5 AM ,notsoB ,sserp loohcs ssenisuB ,ecalpkrow eht ni lortnoc dna rewop no seirotisoper egdelwonK fo tcapmI ehT )1002( .H.P ,yraG )6 48-86.pp ,4 .oN ,41.loV ,elpoeP & ygolonhceT noitamrofnI
  • 12 7) Grover, V., & Davenport, T.H. (2001). General perspectives on knowledge management: Fostering a research agenda. Journal of management Information Systems, 18(1). PP. 5-21. 8) Halawi, Leila. (2005) knowledge management systems success in konwledge base organization, NOVA south Eastern University. 9) Hansen, M.T, Nohria, and Tierney, T. (1999), “What’s your strategy for managing knowledge?”Harward Business Review, March- April, pp.106-16 10) Malhotra, Yogesh, (2002) Role of organizational Learning in Knowledge Management.www.brint.com 11) Mintzberg, H, (1989),Mintzberg on Management: Inside our Strange World of Organization, Free press, New York, N.Y 12) Naghib, Ahmad. (2003) Effective Factors of Knowledge Management, Journal of Knowledge Management, Malezia, Vol.3, No.7, pp.10-22 13) Nonaka, I. & Takeuchi, H. (1995) the knowledge creating company, Oxford university pres Oxford, UK. 14) Pauleen, D. and Mason, D. (2002) “Newzleand Knowledge Management: Bariers and drivers of Knowledge Management uptake” Journal of Knowledge Management. Vol.8 No.5, pp 23-54 15) Richard Hall, Pierpaolo Andriani, (2002) "Managing Knowledge for Innovation", Long Range Planning 35. 29-48. 16) Schein, E.H (1998); Organizational Psychology, Prentice Hall: Englewood Cliffs, NJ. 17) Schnier tshauer, Alexander, (2001). Knowledge management Is Criticalfor us, Technical Communicators Forum, INTECOM. PP. 13-27. 18) Skyreme D.J (1998). Developing a Knowledge Strategy, in Strategy Watcher, Technology Support for Knowledge Management, Mid American Journal of Business, P. 14-20 19) Soliman, F., and Spooner, K (2000) Implementing Knowledge Management: role of Human resource Management. Journal of Knowledge ManagementVol.4, No.4, pp.337-345 20) Soo, C; Midgley, W., and Devinney, D; Timothy M., (2002), "The process of knowledge creation in organizations". Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract =376080 or DOI: 10.2139/ ssrn.376080.
Comments
Top